Terugblik Policy Primer 2024
Op 4 december organiseerde Considerati in samenwerking met TNO de jaarlijkse Policy Primer, voor genodigden uit top bedrijfsleven, overheid, wetenschap en politiek.
Deze editie stond, o.a. door het rapport van Mario Draghi, de verkiezingsuitslag in de VS en de vers aangetreden Europese Commissie, in het teken van “de economie van de toekomst”. Waar moeten Nederland – en Europa - op inzetten door scherpe langetermijnkeuzes te maken en zo onze concurrentiekracht te vergroten?
Met speciale dank aan de sprekers
Veel dank aan onze sprekers, onder begeleiding van Marcia Luyten:
- Marcel Levi - voorzitter NWO
- Tjark Tjin-A-Tsoi – CEO TNO
- Ester Barendregt – Hoofdeconoom Rabobank
- Janneke Bik - Managing Partner SHIFT invest
- Johan Feenstra - CEO SMART Photonics
- Krijn de Nood - voormalig CEO Meatable
- Bart Pegge - Managing Director Considerati
Ook veel dank aan Tweede Kamerleden Joost Sneller (D66), Joris Thijssen (GroenLinks-PvdA) en Inge van Dijk (CDA), die het programma afsloten met een korte reflectie.
Opening
In een wereld die verschuift naar conflict, polarisatie en recht van de sterkste, speelt de strijd om technologie, kennis en innovatie een grote rol. Een strijd die Europa vooralsnog verliest, zo opende Bart Pegge, Managing Director Public Affairs Considerati.
Om te kunnen concurreren adviseert Draghi om als Europa volledig in te zetten op een innovatieve economie. Nederland heeft hiervoor alles in huis, maar ondernemers lopen vast in trage besluitvorming en complexe regelgeving. De benodigde ingrediënten zoals durf, visie, en vooral tempo, lijken bijna onmogelijk te realiseren. Bart pleitte voor het lef om keuzes te maken: ‘Iedereen omarmt 'minder regels', tot het volgende incident’. Lees hier het welkomstwoord van Bart terug.
Innovatiekracht onder druk
Nederland heeft een solide kennisinfrastructuur en hoopopgeleide beroepsbevolking, maar vertaalt dit onvoldoende naar economisch verdienvermogen. We blinken uit in fundamenteel onderzoek en er zijn veel meer startups dan 20 jaar geleden, maar het opschalen en creëren van unicorns blijft achter.
- Doorbreek het opschalingsprobleem: Investeer gericht in het volledige innovatie-ecosysteem, van fundamenteel onderzoek tot scale-ups, door structurele investeringen en een meer gefaciliteerde groeistrategie.
- Beschikbaarheid kapitaal: Nederland loopt achter in de ontwikkeling van durfkapitaal. Pensioenfondsen kunnen hierin een grotere rol spelen. Bij het stimuleren van private investeringen kunnen publieke investeringen als katalysator kan dienen.
- Focus op nieuwe ASML’s: Creëer een stimulerend klimaat voor bedrijven die wereldwijde impact kunnen maken. Dit vereist aantrekkelijkere voorwaarden voor investeerders en versterking van laterefase-financiering.
Lees hier het interview met Marcel Levi en hier het interview met Tjark Tjin-A-Tsoi terug, in aanloop naar de Policy Primer.
Gevaar van overregulering
Nederlandse regelgeving is gedetailleerd en grondig, maar belemmert vaak snelle innovatie. Tjin-A-Tsoi: "We hebben het in Nederland zo goed geregeld dat er niets meer kan." Vergunningstrajecten duren hier veel langer dan in concurrerende landen zoals de VS of Singapore.
- Versnel en vereenvoudig: Europa ziet zichzelf als het Silicon Valley van de regelgeving. Minimaliseer deze obstakels. Regelgeving moet innovatie mogelijk maken, niet afremmen.
- Slimmere regelgeving: Een meer pragmatische benadering en een 'level playing field' binnen de EU is nodig. Dit betekent minder overregulering en meer ruimte voor experimenten. Stimuleer snelle markttoegang voor innovatieve producten.
- Risico als kracht: Moedig een cultuur aan waarin falen gezien wordt als onderdeel van innovatie. Risicomijdend gedrag belemmert het ontstaan van baanbrekende bedrijven. "Mogen we falen of moeten we alles dichttimmeren?"
Terug naar industriebeleid 2.0
Geopolitieke ontwikkelingen en de wens voor meer strategische autonomie maken een modern industriebeleid essentieel:
- Durf keuzes te maken: Focus niet op specifieke bedrijven of sectoren, maar op maatschappelijke doelen, zoals duurzame technologie en strategische industrieën. Dit vraagt om keuzes die zowel economische groei als brede welvaart ondersteunen.
- Weinig topbedrijven: Nederland kent in de breedte goed presterende sectoren, met breed verdeelde welvaart, maar mist de ‘top’ bedrijven. Het beleid moet zich richten op het ondersteunen van zowel winnaars als uitdagers.
- Achterblijvende productiviteit: Dit is deels te wijten is aan een sectorstructuur die laag-innoverende sectoren aantrekt. Dit vraagt om meer focus op R&D en ondersteunend beleid om de sectorstructuur te transformeren en zo productiviteit te verhogen.
Verbetering innovatie-ecosysteem
Een sterker innovatieklimaat vereist een nauwe samenwerking tussen overheid, wetenschap en bedrijfsleven:
- Triple helix versterken: Snelle en flexibele samenwerking tussen kennisinstellingen, overheid en industrie is cruciaal. Succesverhalen zoals Eindhoven laten zien dat dit mogelijk is met een sterk netwerk en een gedeelde visie.
- Slimmere regelgeving: De huidige regelgeving belemmert vaak innovatie. Een meer pragmatische benadering en een 'level playing field' binnen de EU zijn nodig. Dit betekent minder overregulering en meer ruimte voor experimenten.
- Verbeterde infrastructuur: Zowel fysieke infrastructuur (energie, netwerken) als financiële ondersteuning moeten op peil zijn. Investeren in R&D is essentieel, maar ook het ondersteunen van de volledige innovatieketen, van fundamenteel onderzoek tot marktimplementatie.
Consistentie: achilleshiel van innovatie
Innovatie floreert bij stabiel beleid, maar de Nederlandse politiek is vaak wisselvallig en kortetermijngericht. Dit belemmert duurzame groei.
- Borg langetermijnvisies: Ontwikkel innovatiebeleid dat partijpolitieke wisselingen overstijgt. Overweeg onafhankelijke innovatie-instituten die vergelijkbaar zijn met de ECB voor monetair beleid.
- Investeer in stabiliteit: Zorg voor helder en consistent beleid rond fiscale regelingen, subsidies en regelgeving. Onzekerheid schrikt investeerders af en remt innovatiekracht.
Verbinding ‘buitenwereld'
Naast durf, visie en snelheid, vraagt de vormgeving van de nieuwe economie om aandacht voor de bredere samenleving, die vaak andere zorgen en prioriteiten heeft. De keuzes van vandaag bepalen het verdienvermogen van morgen, en het is cruciaal dat iedereen daarin wordt meegenomen. Zodat de keuzes van morgen ook vandaag al populair zijn. De Policy Primer sloot dan ook af met de oproep om tijdens de borrel – en daarna! - aandacht te besteden aan het leggen van ook die verbindingen.
