Onvoorspelbaar toezicht vertraagt EU's digitale toekomst

10/10/2024 – Deze week deed het Europees Hof van Justitie wat experts al jaren voorspelden: een opinie van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) onwettig verklaren. Het is betreurenswaardig dat dit zo lang heeft moeten duren, zeker omdat de politieke opstelling van een toezichthouder de markt vijf jaar lang onnodig heeft belemmerd.   

En dat terwijl politici, ondernemers en beleidsmakers steeds hetzelfde roepen: digitale innovatie moet Nederland en Europa vooruithelpen. Via nieuwe businessmodellen die ons toekomstige verdienvermogen veiligstellen, en via slimme toepassingen die productiviteitswinst brengen in bestaande sectoren. 

Als we AI integreren in de Europese industrie, aldus de Italiaanse oud-premier Draghi, zal dat een cruciale factor zijn om de productiviteit te verhogen, bijvoorbeeld in de farmaceutische, energie- en auto-industrie. In zijn recente rapport over de toekomst van de Europese concurrentiekracht waarschuwde hij echter voor het falen van innovatieve digitale bedrijven in Europa om op te schalen en financiering aan te trekken. 

Als extra uitdaging daarbij hoort denk ik ook precies het complicerende gedrag van toezicht zoals het Hof nu vernietigde: onvoorspelbaarheid en politieke uitspraken maken Europese ondernemers terughoudend om digitale innovaties hier te starten. Uit angst voor desinvesteringen, voor imagoschade, of uit vrees om vijf jaar lang te moeten procederen tegen een opinie. De investeerders waar Draghi op doelt, en aan wie nu dus gebrek is, zullen ook minder geneigd zijn een onderneming te financieren in een regio waar interpretatie van wetgeving door een toezichthouder ondernemingen kan verstoren. 

Hoewel sommige digitale sectoren waarschijnlijk al “verloren” zijn, biedt kunstmatige intelligentie Europa nog steeds de kans om te profiteren van toekomstige golven van digitale innovatie, aldus Draghi. Dat vraagt wat mij betreft ook dat toezichthouders - die een cruciale factor zijn in ons vermogen om te kunnen profiteren van die innovatiegolven - zich verantwoordelijk opstellen. En breder in het systeem vraagt dat ook meer snelheid: vijf jaar wachten is in het tijdperk van digitale innovatie immers een eeuwigheid. 

Een Europa waar Draghi de digitale innovatiekraan open wil zetten, maar waar het eerste dat het water tegenkomt een veelheid aan dweilen is, vraagt om reflectie, versimpeling van regelgevend kader, stroomlijning van toezicht en de mogelijkheid verhaal te halen als ondernemingen. 

Opiniestuk geschreven door David de Nood, Principal Consultant Public Affairs