De opkomst van AI in het onderwijs

25/01/2024 - Sinds de introductie van ChatGPT is het opvallend hoe snel studenten deze tool hebben omarmd. ChatGPT lijkt het ideale hulpmiddel te zijn, in staat om complete opdrachten voor je te schrijven. Ondanks de grote impact van generatieve AI-technologie als ChatGPT op zowel het voortgezet als het hoger onderwijs, ontbreekt in het recent gepubliceerde ‘Overheidsbrede visie op generatieve AI’ echter een onderwijscomponent. In deze blog evalueren we de impact van ChatGPT binnen het onderwijsveld. Wat is de actuele stand van zaken? Wat zijn de kansen en de risico’s? En hoe gaan we verder?

Riscovol, maar ook veel kansen

Bij sommige studies kunnen studenten deze tool gebruiken voor bijna elk onderdeel van hun studie, variërend van complete onderzoeksartikelen tot persoonlijke reflecties, en dit gebeurt dan ook. Het brede gebruik van ChatGPT voor schoolopdrachten verdient aandacht, gezien de ernst en omvang. Daarnaast is ChatGPT nog verre van perfect en heeft het de tendens om te ‘hallucineren’. Het gevaar is niet alleen dat studenten hierdoor niet genoeg uit hun studie kunnen halen, maar ook nog de hallucinaties van ChatGPT als feitelijk kunnen beschouwen.

Onderzoekers van de Universiteit van Cambridge hebben benadrukt dat er ook voordelen zijn aan de toepassing van deze AI, met name in het geval van studenten met taalproblemen. Deze technologie biedt studenten de mogelijkheid van een digitale persoonlijke tutor die extra uitleg en feedback kan geven. Hoewel deze AI soms fouten kan maken, opent het wel nieuwe mogelijkheden voor ondersteuning en begeleiding in het leerproces.

Oplossingen

Docenten in zowel het voortgezet als hoger onderwijs staan voor de enorme uitdaging om het gebruik van deze software in te perken. Het doel van educatie wordt ondermijnd door nieuwe technologieën als ChatGPT, dus hoe gaat de sector hiermee om?

We vroegen dit aan de decaan bovenbouw van het Amsterdams Lyceum. Zij merkt op: “Ja, ChatGPT/AI is zeker een groot probleem vandaag de dag. Zelf geef ik Nederlands en tegenwoordig laten wij bijvoorbeeld debatten of schrijfopdrachten uitsluitend op papier in de klas schrijven”. Ze voegt eraan toe dat leerlingen voor thuisopdrachten, zoals het profielwerkstuk, regelmatig hun voortgang moeten verantwoorden en wetenschappelijke bronnen zelf moeten samenvatten. 

AI-detectie tools

Ook zijn er ter ondersteuning AI-detectie tools ontwikkeld, maar de effectiviteit daarvan is twijfelachtig. Al snel na de verschijning van ChatGPT ontstond er een wedloop tussen deze AI en detectiesoftware. Een jaar later blijkt uit ervaringen, waaronder die van OpenAI zelf, dat deze tools vaak falen. Eerdere onafhankelijke onderzoeken hadden al aangegeven dat de software waarschijnlijk niet voldeed aan de verwachtingen. Het bewijs dat deze software effectief is, ontbreekt. Teksten bevatten geen meta-data die deze detectie mogelijk zou maken, en schrijfstijl kan op allerlei manieren worden geïnterpreteerd. Docenten zitten nu in een lastige positie zonder betrouwbare AI-detectie tools. Ze moeten vertrouwen op hun intuïtie, wat problemen kan veroorzaken voor zowel de docenten als de studenten.

Toekomst

De toepassing van Generatieve AI in het onderwijs is ook een politiek thema. Zoals gezegd ontbreekt er een onderwijscompenent in het ‘Overheidsbrede visie op generatieve AI’ rapport, maar komt waarschijnlijk nog wel aan bod bij het nog in te plannen debat over dit rapport.

Daarnaast zal het ook wat van het onderwijsveld zelf vragen. Een belangrijke vraag die opkomt is: als een student alle opdrachten door ChatGPT laat maken, maar toch slaagt voor toetsen en projecten, wat zegt dit dan over de waarde van toetsen? Waarom focussen onderwijsinstellingen zich vooral op het behouden van de huidige structuur? Dwingt de opkomst van AI in het onderwijs ons niet om na te denken over alternatieve, creatievere onderwijsvormen die verder gaan dan het simpelweg memoriseren van teksten?