Too little, too late: wanneer en hoe maakt u een goede stakeholdersanalyse?

07/06/2022 - Elk bedrijf dat innoveert stuit vroeg of laat in het proces op externe stakeholders. Toepassing van digitale technologie, het gebruik van data of de introductie van nieuwe (disruptieve) businessmodellen kunnen wringen met bestaande regels, maar ook met de verwachtingen en belangen van anderen. Een stakeholderanalyse biedt inzicht in de posities van deze betrokkenen. Dit is het begin van een effectieve public affairs-strategie. En een hele belangrijke: er komen soms medestanders uit onverwachte hoek.  

Inzicht in het krachtenveld 

Het krachtenveld waarin uw organisatie of bedrijf opereert verandert continu. De buitenwereld kan niet altijd worden gestuurd, maar u kunt kansen en bedreigingen wel zoveel mogelijk beheersen. Door rekening te houden met de belangen van verschillende stakeholders creëert u draagvlak voor uw innovaties. Daarbij is het van belang vroeg in het proces met de juiste stakeholders in gesprek te gaan. 

De belangrijkste tip is: begin op tijd. En wees bij het inventariseren van de stakeholders zo compleet mogelijk. Denk aan overheden, politici, toezichthouders, NGO’s. Maar ook aan concurrenten en ketenpartners. Tot slot is het maatschappelijk middenveld – consumentenorganisaties, wetenschappers, burgers, brancheverenigingen - een uiterst belangrijke schakel in de public affairs strategie.  

Stakeholdermodellen 

Nu bekend is wie uw stakeholders zijn, kan in kaart gebracht worden wat zij nodig hebben en welke belangen er spelen. Hierbij is het belangrijk om het issue zelf centraal te stellen; welk onderwerp ligt ten grondslag aan de discussie? De organisatie is niet als enige debet aan een bepaald probleem, en kan deze ook niet als enige oplossen: er zijn veel anderen betrokken. Een krachtenveldanalyse geeft inzicht in hun posities, betrokkenheid, invloed en belangen.  

Onderstaande stakeholdermodellen geven globaal de mogelijke posities weer van de verschillende betrokkenen. Door de stakeholders op deze matrices te plaatsen, zouden er verrassende medestanders – of op z’n minst sympathisanten geïdentificeerd kunnen worden.  

Partijen die soms tegenspelers lijken, kunnen op bepaalde issues medestanders zijn – of worden. Ook voor anderen is het zoeken van de gemeenschappelijke deler belangrijk: een brede coalitie wordt immers serieuzer genomen. Alleen ga je sneller, maar samen kom je verder. 

Tot slot: het maken van een stakeholdersanalyse is een continu proces. Stakeholders arriveren op het toneel, veranderen van positie, óf van strategie. Ook een supporter moet goed betrokken blijven en op de hoogte zijn van de laatste stand van zaken. En vergeet ook niet om de eigen organisatie mee te nemen. Kortom, zorg ervoor dat u bij het maken van een stakeholdersanalyse compleet en actueel bent – en blijft.