Voorzichtig mengt de PvdA zich in het digitale domein

28/01/'21 - Politieke partijen in de Tweede Kamer maken zich op voor de verkiezingen van 17 maart 2021. Considerati analyseert en adviseert organisaties onder meer over de keuzes die politieke partijen in hun verkiezingsprogramma’s maken. De PvdA, met inmiddels Lilianne Ploumen als lijsttrekker, publiceerde in november 2020 hun conceptprogramma ‘Ons plan voor een eerlijker en fatsoenlijker Nederland’, welke tijdens het verkiezingscongres op 23 januari 2021 is aangenomen door de leden. We hebben het programma geanalyseerd en vergeleken met vier jaar geleden. Hieronder delen we onze observaties rondom het thema digitalisering en technologie. Interesse in een uitgebreide analyse van dit verkiezingsprogramma en die van andere politieke partijen? Neem contact met ons op. 

Met de paragraaf ‘Een sterke digitale samenleving’ wijdt de PvdA voor het eerst in de partijgeschiedenis een volledige paragraaf aan digitalisering. Ondanks dat digitalisering in dat opzicht nieuw is voor de PvdA, is het de partij toch gelukt om het onderwerp in haar eigen idealen te gieten. Waar het CDA bijvoorbeeld het openbreken van Big Techs als last resort ziet, zet de PvdA juist vol in op het – in Europees verband – openbreken van grote technologiebedrijven, en schroomt het niet om daarbij bedrijven bij naam te noemen.

Verder valt de rol die privacy speelt in het programma op. Zo vindt de PvdA dat de overheid het gebruik van privacy-respecterende software en hardware moet meewegen bij aanbestedingen en subsidies. Bovendien wil de partij dat dataverzameling die voor advertentiedoeleinden wordt gebruikt een halt wordt toegeroepen en dat gepersonaliseerde advertenties verboden worden. Zo wil de partij de strijd tegen grote Amerikaanse bedrijven aanjagen en de privacy van burgers versterken.

Hoewel de PvdA voor het eerst een paragraaf wijdt aan digitalisering, wordt er vergeleken met regeringspartijen VVD, CDA en D66 nog weinig aandacht besteed aan digitalisering. De partij schetst haar klassieke idealen, namelijk tégen de grote bedrijven en voor de gewone burger, maar laat ook zien dat digitalisering nog niet tot de belangrijke idealen van de PvdA behoort: dat blijven ook in dit verkiezingsprogramma wonen, werk, zorg en onderwijs. Dit resulteert in een summiere digitale paragraaf die voornamelijk gericht is op de zichtbare uithangborden van digitalisering: grote tech-bedrijven. Onderliggende digitale technieken zoals digitalisering in het onderwijs, het gebruik van algoritmes door de overheid en ehealth komen slechts beperkt of zelfs helemaal niet aan de orde in het programma. Dit mag gezien het gebrek aan digitale kennis onder de zittende Kamerleden van de PvdA geen grote verassing zijn; de meeste activiteit op dit dossier lijkt nu vooral vanuit Europarlementariër Paul Tang te moeten komen. 

Het gebrek aan kennis over digitalisering uit zich in het programma ook door voornamelijk risico’s van digitalisering te benoemen. Aan de andere kant laat de PvdA de kansen die digitalisering biedt in haar programma voorlopig nog links liggen. Wie weet draagt de verjonging op de lijst van de partij bij aan meer aandacht na de komende verkiezingen voor de positieve kant die digitalisering ook biedt.