Het verslag van de verkenner

14-11-2025 Na een week vol gesprekken en politieke puzzels heeft verkenner Wouter Koolmees zijn advies overhandigd aan Kamervoorzitter Martin Bosma. In het debat over de verkiezingsuitslag lichtte Koolmees zijn advies aan de Tweede Kamer toe. Meteen met een meerderheidskabinet beginnen is volgens hem te riskant, dat heeft een groot risico gelijk vast te lopen. Daarom wil hij eerst de inhoud vooropstellen, met D66 en het CDA.   

Ambitieuze en positieve agenda 
Rob Jetten en Henri Bontenbal krijgen hierbij de kans om een ‘ambitieuze en positieve’ agenda te leveren op vijf thema’s: het investeringsklimaat, woningnood, stikstof, asiel en migratie en defensie. Op deze onderwerpen moet volgens Koolmees ‘pacificatie worden gevonden, omdat anders deze problemen als polariserend boven de samenleving blijven hangen.’ Andere partijen kunnen naderhand beslissen of ze zich hierbij willen voegen.  

Koolmees kiest bewust voor de twee middenpartijen aangezien zij in elke coalitie onmisbaar zijn. De VVD moet voorlopig nog even wachten. Partijleider Dilan Yesilgöz liet weten dat ze ‘waakt voor tijdrovende tussenstappen’, volgens haar heeft het land ‘geen tijd te verliezen’. Toch ligt het voor de hand dat de VVD zich aansluit zodra D66 en het CDA het gezamenlijke plan presenteren, de inhoudelijke afstand tussen de drie is immers beperkt. Koolmees probeert met deze aanpak een meer constructieve en inhoudsgerichte samenwerking op gang te brengen, die ruimte biedt voor een coalitie door het midden of centrumrechts.  

Aanstelling van informateurs 
Om de ‘positieve agenda’ van het CDA en D66 verder vorm te geven, hebben de twee partijen informateurs naar voren geschoven: Hans Wijers en Sybrand Buma. De twee informateurs krijgen tot 9 december de tijd om de gesprekken tussen D66 en het CDA in goede banen te leiden en een eerste stap te zetten richting inhoudelijk draagvlak.   

Jetten en Bontenbal worden in deze gesprekken ondersteund door secondanten en, naar verwachting, op bepaalde thema’s geadviseerd door ervaren fractiespecialisten uit het partijkader. Dit biedt een aanknopingspunt om in deze prille fase van de onderhandelingen invloed uit te oefenen op een mogelijk coalitieakkoord.  

Komende weken beloven interessant te worden. Considerati Public Affairs volgt aandachtig alle ontwikkelingen en adviseert u graag over het signaleren en benutten van kansen.