31/10/2023 - We moesten er met zijn allen even op wachten en de spanning werd zorgvuldig opgebouwd, maar eindelijk werd dan toch vorige week het verkiezingsprogramma van Nieuw Sociaal Contract (NSC) gepresenteerd. Het programma heeft als titel “Tijd voor herstel: Vertrouwen. Zekerheid. Perspectief." meegekregen. Een programma wat zich lastig in een links-rechts frame laat plaatsen, en toch vooral ook een product is van haar lijstrekker.
Herstel, migratie en bestaanszekerheid
De kern van het programma wordt gevormd door herstel van het functioneren van de overheid en herstel van het vertrouwen in diezelfde overheid. De redenatie is dat maatschappelijke problemen niet opgelost kunnen worden zolang er geen verbetering is van het openbaar bestuur. Dit moet worden bereikt door o.a. de oprichting van een grondwettelijk hof, een nieuw kiesstelsel met sterkere regionale vertegenwoordiging en artikelsgewijze behandeling van wetsvoorstellen in de Tweede Kamer.
Tijdens het Collegetour verkiezingsdebat antwoordde Omtzigt op de vraag met wie hij wel een regering zou willen vormen,
NSC stelt een migratiesaldo voor van maximaal 50.000 mensen per jaar. Daar vallen alle vormen van migratie onder, dus zowel asielzoekers als arbeidsmigranten. Twee zaken vallen daarbij op. Allereerst worden in het programma vier vormen van migratie onderscheiden (arbeids-, studie-, en asiel en gezinsmigratie), zonder dat nader is uitgewerkt hoe dat migratiesaldo van maximaal 50.000 verdeeld wordt over de verschillende vormen van migranten. Daarnaast is het opvallend dat zowel de laaggeschoolde arbeidsmigrant als de hoogopgeleide kenniswerker onder dezelfde paraplu worden geveegd, terwijl de arbeidsvraag en de beleidsmaatregelen om te sturen op de aantallen voor beide groepen heel verschillend zijn. Waar Omtzigt erom bekend staat dat hij hamert op secuur en gericht beleid laat hij dat hier zelf na.
Waar de voorstellen op migratie positief worden ontvangen door de VVD, leunt NSC voor wat betreft het thema bestaanszekerheid duidelijk naar links. Daarbij wordt nadrukkelijk afstand genomen van het "neoliberale beleid van de afgelopen decennia [dat] de beschikbaarheid en betaalbaarheid van noodzakelijke levensbehoeften [heeft] overgelaten aan de markt." NSC stelt daarbij o.a. voor om een sociaal tarief in te voeren bij de energiebelasting op gas, om het wettelijk minimumloon te herijken (zonder te concretiseren hoeveel het moet worden), en om het belastingstelsel zo te hervormen dat de marginale druk bij lagere en middeninkomens afneemt. Daarbij temperen ze wel direct de verwachtingen. Het doel voor de komende 4 jaar is om hier "een ambitieuze start" mee te maken.
Nationaal Sociaal Contract, of toch de 'Partij-Omtzigt'?
Hoewel het programma voor een groot deel is geschreven door NSC-kandidaat en oud-CDA Tweede Kamerlid Eddy van Hijum, is de vingerafdruk van Pieter Omtzigt er duidelijk in te herkennen. Het valt daarbij op dat - in tegenstelling tot de nadruk die hij zelf legt op de inhoud die leidend zou moeten zijn in de campagne - de persoon Pieter Omtzigt een dominante plek heeft in het programma en in de campagne van NSC tot nu toe. Een premier-waardige foto op pagina 2 van het programma, een grote foto op de campagneposters en het niet langer willen bevestigen dat hij hoe dan ook in de Kamer blijft als NSC het kabinet in gaat, doet vermoeden dat Pieter Omtzigt zijn pijlen heeft gericht op een functie elders: premier van Nederland. Of hij de nieuwe bewoner van het Torentje wordt weten we na 22 november.
Heeft u vragen?
Heeft u vragen over de politieke ontwikkelingen of bent u op zoek naar strategisch Public Affairs advies in de aanloop naar de verkiezingen? Neem contact op met Considerati, wij bieden gespecialiseerd advies en ondersteuning op maat.