1/09/2022 Op 11 mei 2022 publiceerde de Europese Commissie een wetsvoorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie  waarin regels zijn opgenomen ter voorkoming en bestrijding van seksueel misbruik van kinderen. Alhoewel de European Data Protection Board (EDPB) en de European Data Protection Supervisor (EDPS) de ernst en afschuw van dit soort misdrijven benadrukken, schrijven zij deze zomer een brief aan de Europese Commissie dat het wetsvoorstel een risico vormt voor de vrijheden en privacy-rechten van individuen en de maatschappij. In deze blog lees je wat het wetsvoorstel inhoudt en waarom de EDPS en de EDPB dit als een schending van onze privacy zien. 

Wat houdt het wetsvoorstel in? 


Het nieuwe wetsvoorstel verplicht techplatformen zoals hostingsdiensten, interpersoonlijke communicatiediensten en andere diensten zoals chatapps en internetproviders, om materiaal gerelateerd aan kindermisbruik actief op te sporen, te rapporteren en te verwijderen. Hieronder valt ook het misdrijf grooming waarmee het online benaderen van kinderen voor (cyber)seksueel contact wordt bedoeld. Om dit te voorkomen moeten techplatformen zowel schriftelijke als gesproken communicatie scannen. 

Om te handhaven of de regels uit de nieuwe verordening worden nageleefd stelt de Europese Commissie voor om een nieuw onafhankelijk ‘EU-centrum inzake seksueel misbruik van kinderen’ op te richten in Den Haag. Dit onafhankelijke instituut dient als kenniscentrum, neemt meldingen van seksueel misbruik in ontvangst en stelt indicatoren op, op basis waarvan materiaal gescreend moet worden. 

Kritiek: privacy-rechten in het geding  


Europese privacytoezichthouders EDPB en de EDPS stellen in hun brief aan de Europese Commissie dat het nieuwe wetsvoorstel niet samengaat met de Europese privacyregels die onder andere zijn neergelegd in Algemene Verordening Gegevensbescherming. Allereerst stellen zij dat het wetsvoorstel op verschillende punten onvoldoende duidelijk is en dat autoriteiten die belast zijn met toezicht een zeer ruime beoordelingsmarge toekomen. Dit leidt volgens de toezichthouders tot rechtsonzekerheid. Juist wanneer het gaat om ernstige inbreuken op het recht op privacy moet duidelijkheid worden verschaft over wanneer en waar inbreuken zijn toegestaan. Zolang die voorwaarden niet helder zijn, bestaat er een kans dat de techplatformen zonder goede juridische basis of reden, meekijken met alle communicatie tussen de gebruikers.  

Daarnaast zetten de toezichthouders vraagtekens bij de noodzakelijkheid en evenredigheid van de voornomen opsporingsmaatregelen. Met name zijn zij bezorgd over de maatregelen die worden overwogen voor het opsporen van onbekend materiaal over seksueel misbruiken en grooming in interpersoonlijke communicatiediensten. Vanwege de indringendheid, het probabilistische karakter en de foutenpercentages die met dergelijke technologieën gepaard gaan oordelen de EDPB en de EDPS dat de door deze maatregelen teweeggebrachte interferentie verder gaat dan wat noodzakelijk en evenredig is. 

Ook stellen de toezichthouders dat het nieuwe wetsvoorstel encryptie van versleutelde berichten aantast. End-to-end encryptie wordt toegepast om ervoor te zorgen dat niemand – behalve de verzender en de ontvanger – de versleutelde berichten kan lezen. Versleuteling is daarom essentieel voor een vertrouwelijke communicatie. Het nieuwe wetsvoorstsel kan er daarentegen voor zorgen dat die encryptie wordt opgeheven omdat techplatformen anders geen onderzoek kunnen doen naar de inhoud van de communicatie en op die manier niet aan hun verplichting uit het nieuwe wetsvoorstel kunnen voldoen.  

Status van het wetsvoorstel 


Het wetsvoorstel van de Europese Commissie moet nog worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie. Het is dus nog maar de vraag of het wetsvoorstel (in deze vorm) definitief wordt en indien dit zo is, neemt het wetgevingsproces nog behoorlijk wat tijd in beslag. Considerati volgt de ontwikkelingen op de voet. Mocht je vragen hebben over dit wetsvoorstel of aanverwante onderwerpen, neem dan contact met ons op. 

 

Evelijn van Wanroij Legal Consultant

Meer weten?

Wilt u meer weten over bovenstaand onderwerp? Neem dan gerust contact met ons op. Onze collega's staan u graag te woord.