Verantwoord terug aan het werk tijdens COVID-19?

01/05/2020 - Beleidsmakers in Nederland en heel Europa breken deze dagen het hoofd over de vraag: hoe komen we verantwoord terug naar normaal maatschappelijk verkeer, en beperken we verdere schade aan de economie en gezondheid. Ook ondernemers en werknemers die noodgedwongen thuis zitten, willen zo snel mogelijk terug naar een ‘normale’ werksituatie. Er dreigt echter een spagaat, want de wettelijke plicht om werknemers een veilige en gezonde werkplek te bieden, schuurt met de AVG. Een extra regeling kan mogelijk uitkomst bieden. 

Temperaturen of vastleggen of werknemer Corona heeft (gehad) onmogelijk

Zieke en besmettelijke medewerkers – met als indicatie bijvoorbeeld een verhoogde temperatuur – kunnen in deze fase van Corona een gevaar vormen voor bijvoorbeeld kwetsbare collega’s, klanten of relaties. En daarmee voor de algehele bedrijfsvoering. En verderop in de tijd kunnen genezen werknemers juist een ‘schild’ vormen voor kwetsbare collega’s. Het kan voor een werkgever dus interessant zijn om die gegevens in te zetten.

De AVG stelt echter dat werkgevers de gezondheidsgegevens van werknemers in principe niet mogen verwerken. Slechts een bedrijfsarts mag vragen, vaststellen en vastleggen of een werknemer ziek is, het coronavirus heeft (gehad) en testen en controleren op (symptomen) van het virus. Daarnaast publiceerde de Autoriteit Persoonsgegevens recent dat ze het temperaturen van werknemers als onwettig ziet – iets dat de Belgische AP overigens anders taxeert

Kan een werkgever dan in alle redelijkheid wel een veilige werkvloer garanderen? 

De vraag is of werkgevers, met de AVG en zo’n standpunt van de AP in de hand, voldoende kunnen borgen dat de werkplek waarnaar zij hun werknemers vragen terug te keren, veilig is en de gezondheid van (mede)werknemers ondersteunt. 
 
Neem nu het voorbeeld van een werkgever die wil inventariseren welke medewerkers het virus hebben gehad en immuun zijn voor COVID-19; dat is de groep die (naar alle waarschijnlijkheid) met weinig risico’s aan het werk kan en later ook juist kwetsbare collega’s kan beschermen. Zo’n inventarisatie is zonder aanvullende regeling vanuit de wetgever niet mogelijk.  

Het gebrek aan mogelijkheden voor werkgevers 
kan in de praktijk leiden tot voor een ieder onwenselijke oplossingen, denk aan het preventief thuishouden van werknemers – lang nadat de huidige officiële overheidsmaatregelen zijn ingetrokken.

Wettelijke regeling kan uitkomst bieden

De politiek kan een aanvullende wettelijke regeling creëren, zie ook de uitzondering die de minister van VWS maakte voor inzage in medische dossiers van coronapatiënten. Een regeling waarover ook de Autoriteit Persoonsgegevens overigens meedacht. Artikel 8 EVRM, waarin het recht van Europese burgers op privacy is verankerd, biedt de mogelijkheid tot zo’n regeling ook als deze in het belang is van het economisch welzijn van het land. 

Een zeer gerichte uitzondering met strikte maar werkbare voorwaarden kan de spagaat opheffen, en werknemers en werkgevers samen middelen in handen geven om risico’s te beheersen. We moeten dit debat niet uit de weg gaan, maar – met een uiterst zorgvuldige weging van economie, gezondheid en ethiek – liever vandaag dan morgen starten.

Judith van Schie Director Legal Practice

Privacy Spoedhulp

Door de corona-crisis zijn veel organisaties gedwongen hun medewerkers vanuit huis te laten werken. Dat vereist versneld uitrollen van cloud-oplossingen en videoconferencing-tools, zoals bijvoorbeeld Microsoft Teams, Zoom, Slack, Whereby, etc. Bij onze klanten hebben wij gesignaleerd dat deze situatie veel vraagt van hun juridische afdelingen, privacy-organisatie en IT-afdelingen. Om daarbij hulp te bieden op het gebied van privacy en gegevensbescherming, bieden wij Privacy-spoedhulp waarmee wij onze klanten kunnen ontzorgen.

Meer informatie over Privacy Spoedhulp