Hoever strekt een verwijderingsverzoek?

03/10/2019 - Vorige week heeft het Europese Hof van Justitie uitspraak gedaan in de zaak tussen Google en de Franse toezichthouder (CNIL) over de territoriale werking van het recht om vergeten te worden (ook wel: right to be forgotten). Conclusie: De exploitant van een zoekmachine is niet verplicht om links wereldwijd te verwijderen. In deze blog neem ik u kort mee naar de achtergrond en behandel ik de belangrijkste aspecten van deze uitspraak.

Achtergrond

De CNIL heeft Google in 2016 een boete opgelegd van 100.000 EUR omdat zij weliswaar was ingegaan op een verzoek om links te laten verwijderen, maar daarbij had geweigerd de links te verwijderen voor alle domeinnaamextensies (*1) wereldwijd. Google vindt namelijk dat het recht op verwijdering van links niet impliceert dat de betreffende links zonder geografische beperking moeten worden verwijderd op alle domeinnamen van haar zoekmachine. De Franse rechter heeft hierop een drietal prejudiciële vragen gesteld aan het Hof om de territoriale reikwijdte helder te krijgen.

Territoriaal bereik

Het Hof komt allereerst tot de conclusie dat de verplichting om de links te verwijderen geldt voor alle lidstaat specifieke extensies. Het Hof stelt dat uit de wettelijke bepalingen niet blijkt dat de Uniewetgever de reikwijdte van de verwijdering van links buiten de Europese Unie. Ook is er door de Uniewetgever niet voor gekozen om de rechten van individuen een werkingssfeer toe te kennen die verder reikt dan het grondgebied van de lidstaten. Veel landen buiten de Europese Unie kennen het recht op verwijdering van links ook niet of volgen een andere benadering tot dit recht. Daaraan voegt het Hof toe dat het recht op bescherming van persoonsgegevens geen absolute gelding heeft. Dit recht moet worden beschouwd in relatie tot zijn functie in de samenleving en overeenkomstig het evenredigheidsbeginsel moet het worden afgewogen tegen andere grondrechten. Bovendien kan het evenwicht tussen het recht op eerbiediging van privéleven en op bescherming van persoonsgegevens aan de ene kant en de vrijheid van informatie van internetgebruikers aan de andere kant wereldwijd behoorlijk verschillen. 

Geoblocking

Vervolgens vroeg de Franse rechter zich af of Google verdere passende technische maatregelen moet treffen om ervoor te zorgen dat het recht op verwijdering van links alleen binnen de Europese Unie van toepassing is. De Franse rechter stelt de techniek van geoblocking voor. Zo kan worden voorkomen dat de verwijderde links via het gebruik van een andere domeinnaamextensie (bijvoorbeeld google.ca: Canada) alsnog zichtbaar zijn.

Het Hof legt Google de plicht op om maatregelen te nemen die voldoende doeltreffend zijn. Deze maatregelen moeten beletten, of op zijn minst ernstig ontmoedigen, dat de internetgebruikers in de lidstaten via een zoekopdracht die wordt uitgevoerd op de naam van de betrokkene toegang hebben tot de links in kwestie. Geoblocking is hierbij een mogelijkheid. Alle IP-adressen binnen de EU zullen de betreffende links niet meer zien, ongeacht de domeinnaamextensie die zij gebruiken. Wij plaatsen hier de kanttekening dat de mogelijkheid nog steeds bestaat om via het gebruik van een VPN (*2) deze geoblocking te omzeilen.

Guidelines

Mocht een verzoeker of een andere belanghebbende het niet eens zijn met een beslissing van Google over een verwijderingsverzoek dan staat de weg naar de nationale rechter van de lidstaten open. In de praktijk brengt dat met zich mee dat de rechters in de lidstaten de verzoeken verschillend interpreteren. Het zou daarom goed zijn als de Europese toezichthouders (EDPB) hierover guidelines zouden publiceren, zodat dit recht uniform wordt uitgelegd binnen de EU/EER. 

Tot slot merkt het Hof op dat hoewel Google niet verplicht is de links wereldwijd te verwijderen, dit wel mogelijk is.

Mocht uw organisatie vragen hebben over het recht om vergeten te worden of ondersteuning willen bij de implementatie van de rechten van betrokkenen, neem dan contact met ons op.

 

Notes

[1] Een domeinnaamextensie is het achterste gedeelte van een domeinnaam. De letters achter de punt. Bijvoorbeeld .NL of .FR.

[2] Via het gebruik van een VPN (Virtual Private Network) kan Google niet achterhalen of de gebruiker in de EU/EER is gevestigd.

 

Michiel Leeuwenberg Juridisch Adviseur

Heeft u nog vragen?

Contact