Net als veel dit jaar, gaat de formatieperiode iets anders dan normaal. Na de verkiezingsuitslag volgde een onstuimige periode rondom de eerste gesprekken met de voormalige verkenners. Notulen werden gepubliceerd en een meer fundamentele discussie over macht en tegenmacht kwam op gang. Dit heeft wantrouwen gecreëerd tussen politieke partijen. Hoewel er nog maar zes partijen over zijn gebleven, lijkt de formatie op slot te zitten. Niet alleen door inhoudelijke verschillen, maar ook door politiek-strategische overwegingen en interne rommelingen in partijen. 

 

Op 22 juni, ruim twee weken later dan gepland, publiceerde de huidige informateur Mariette Hamer haar eindverslag. Kaag en Rutte hebben de opdracht gekregen om een document op hoofdlijnen te schrijven. Hiermee hoopt Hamer een doorbraak in de formatie te forceren. Tijd om de balans op te maken.

In het eindverslag noemt Hamer drie grote transities, samen met vier grote thema’s, die aandacht moeten krijgen in het regeerakkoord: een kansrijke en inclusieve samenleving; een duurzame economie met versterking verdienvermogen; en digitalisering en innovatie. Mooi om te zien dat digitaal daarmee een duidelijke rol krijgt in het toekomstige regeerakkoord. Al eerder pleitten zeven door Considerati geïnterviewde experts hiervoor. 

Volgens Hamer kan de digitale transitie alleen plaatsvinden als aan een paar randvoorwaarden wordt voldaan: verbeter de toegang tot digitalisering, versnel de aanpak digitale vaardigheden, verbeter de kwaliteit en snelheid van digitale verbindingen, stimuleer digitale innovatie van met name startups en scale-ups, versterk cybersecurity, en zet het Recovery and Resilience Fund in.  

Een greep uit de Considerati interviewreeks geeft aan dat Hamer een goede basis heeft gelegd. Ook Lotte de Bruijn van NLdigital zet met stip op één inclusieve digitale vaardigheden voor de komende kabinetsperiode. “Inclusiviteit is hierbij ook heel belangrijk, dat iedereen in de samenleving toegang heeft tot om- en bijscholing. Alleen als digitalisering voor iedereen is, is het succesvol!." 

Jos de Groot, directeur Digitale Economie, ziet ook de waarde van het Recovery and Resilience Fund. “Met investeringen via het Recovery and Resilience Fund, het Digital Europe Programme en het Nationale Groeifonds heeft Nederland de mogelijkheden om digitalisering stevig te verankeren in het economisch herstel en toekomstig verdienvermogen. Ik hoop van harte dat een volgend kabinet die handschoen verder oppakt.

Maar met deze basis van Hamer zijn we er nog niet. Om digitalisering te laten slagen, moeten er concrete doelen en ambities worden gesteld over de richting van de digitale transitie. Maurice Jongmans van Online Payment Platform pleit voor een “stevige digitale transformatieagenda voor de overheid, gericht op het faciliteren van een digitale samenleving en digitale innovatie”. Volgens Koenraad Debackere van AWTI moet het regeerakkoord concrete doelen stellen, een ’man op de maan zetten’. “Zo’n toekomstbeeld geeft richting en werkt verbindend – tenminste als het een inclusief beeld is. Het lokt uit tot systeemdenken: hoe zorgen we dat de wereld er straks voor iedereen beter uitziet? Zonder doelen te stellen komen we daar niet.” Je zou kunnen stellen dat de elementen van de digitale transitie in politiek Den Haag inmiddels duidelijk zijn, maar dat het kompas nog ontbreekt. 

De basis is gelegd, maar nu is het aan Kaag en Rutte om in drie weken tijd de man op de maan te zetten, met een concrete toekomstvisie op onder meer inclusieve digitalisering. 

Daarbij wordt het ook interessant of het nieuwe kabinet een minister voor Digitale Zaken gaat instellen die deze visie mag uitrollen. “Laat die digitale minister maar komen, alleen de kandidaat nog!” volgens Maaike Okano-Heijmans van Clingendael.

Claar Meerstadt Consultant Public Affairs

Meer weten?

Meer weten? neem dan contact op met: 

Claar Meerstadt, meerstad@considerati.com  of Jana Moje, moje@considerati.com