Een bloeiende digitale economie is een gezamenlijke verantwoordelijkheid

05/10/’21 - Met de steeds meer zichtbare rol van digitale bedrijven in onze economie en maatschappij, neemt de druk op meer regelgeving toe. Vanuit Europa worden er allerlei voorstellen gedaan die digitale bedrijven reguleren. Hoe heeft het publieke debat over digitale bedrijven zich ontwikkeld? Wat is er nodig bij digitale regels? En welke rol moet de overheid spelen? Hierover ging Considerati op 29 september in gesprek met platformexpert Martijn Arets, voormalig Tweede Kamerlid Kees Verhoeven, Marjolein Verkerk (bol.com) en Inge Janssen (Booking.com) tijdens de bijeenkomst 'blik op de digitale economie'.

We kijken terug op een geslaagde middag. De sprekers kwamen tot de gedeelde conclusie dat de discussie over de digitale economie niet alleen moet gaan over risico's, maar ook over kansen voor Nederland en dat de kennis in Den Haag over de digitale economie vergroot moet worden om passend beleid te maken. In dit blog zoomen we daar verder op in, we delen graag een aantal take-aways van de bijeenkomst.

Risico's én kansen benadrukken

In de discussie over de digitale economie is er veel aandacht voor risico's en problemen. Dat is logisch, maar daardoor ontbreekt het besef in het publieke debat dat digitalisering Nederland ook veel goeds heeft gebracht en in de toekomst kan brengen. Nederland is een van de koplopers binnen de digitale economie en is bakermat geweest voor vele succesvolle digitale bedrijven. Nederland heeft in dat opzicht ook veel te verliezen, als de discussie zich blijft richten op de nadelen en niet op de voordelen van digitalisering.

In de maatschappelijke discussie lijken we ook vaak vast te willen houden aan een oude economie en wordt vervolgens met wetgeving geprobeerd de oude economie in stand te houden. Er moet echter een besef komen dat de economie en de wereld om ons heen zich verder ontwikkelt. Het is goed dat nieuwe wetgeving knelpunten aanpakt, maar wetgeving moet zich niet richten op het in stand houden of terugbrengen van een oude economie.

Geen 'one size fits all' wetgeving

Het gevaar van deze neerwaartse spiraal in het debat over digitale economie is dat er geen oog meer is voor de onbedoelde consequenties van toekomstige wetgeving. Onder de noemer 'digitale economie' worden alle problemen, discussies en bedrijfsmodellen op een hoop geveegd. Als je echter dezelfde maatregelen toepast op het diverse scala aan bedrijven dan kan dit ongewenste effecten hebben op de werking van digitale bedrijven.

Dat de overheid en de politiek vaak een 'one size fits all' benadering hanteren, komt voort uit het gebrek aan kennis over de digitale economie. Om passende regels te maken voor de digitale economie zijn beleidsmakers en politici nodig die kennis hebben van de differentiatie binnen de digitale economie en die zich willen en kunnen verdiepen in verschillende bedrijfsmodellen. Het is noodzakelijk om beter te scouten naar kennis die er al is en die kennis op het juiste niveau en op de juiste plekken te laten landen. Het probleem is echter dat aan de kant van de overheid en vooral de politiek de prikkels ontbreken om zich inhoudelijk dedicated met digitaal bezig te houden.

Overheid is geen toeschouwer, maar medeverantwoordelijk

In het debat over de digitale economie is de overheid geen toeschouwer, maar samen met het bedrijfsleven verantwoordelijk voor een goed functionerende digitale economie. Digitale bedrijven zijn zich steeds bewuster van hun verantwoordelijkheid en nemen die ook graag, maar het zou niet zo moeten zijn dat bedrijven taken van de overheid overnemen, omdat er bij de overheid een gebrek aan kennis is.

Voor een bloeiende digitale economie zijn duidelijke wetgevingskaders nodig. De verantwoordelijkheid voor het maken van die kaders en de handhaving daarvan zou bij de overheid en toezichthouder moeten liggen en niet bij bedrijven die binnen deze kaders willen groeien en consumenten willen bedienen.