16/08/2022 - De digitale overheid – een term die vaak terugkomt in beleidsbrieven, maar waar hebben we het precies over? Zo’n 30 Kamerbrieven verder ziet het er als volgt uit.

Als je de hoofdlijnenbrief van staatssecretaris Van Huffelen uit april 2022 als leidraad neemt, vormt de digitale overheid samen met de digitale economie en digitale samenleving de boom die groeit op het digitaal fundament. Dit geheel moet onze samenleving en economie laten groeien. Een digitale overheid stelt de burger en ondernemer centraal, treedt slagvaardig op en levert toegankelijke dienstverlening met een transparante houding. Dit is het eindstation voor deze kabinetsperiode (2021-2025), maar zal op de langere termijn waarschijnlijk een tussenstation blijken.

Drie belangrijke visiedocumenten zijn de I-strategie Rijk 2021-2025, NLDIGIbeter - de agenda digitale overheid (met de laatste update uit 2020) en de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (die binnenkort weer een update krijgt). Deze documenten bevatten onderdelen die relevant zijn voor de digitale overheid, en kunt u zien als een locomotief, het onderdeel wat de trein trekt.

Routeplanners en treinwagons

De routeplanners voor de reis zijn de werkagenda’s van deze visiedocumenten. Recentelijk is de Routekaart I-strategie Rijk 2022-2025 verschenen, en binnenkort verschijnt de Werkagenda Digitalisering (de uitvoeringsagenda van de hoofdlijnenbrief uit april). Verder is vorig jaar de Werkagenda voor Publieke Dienstverlening gepubliceerd. Dit combineert aanbevelingen uit de rapporten Werk aan Uitvoering, Ongekend Onrecht en Klem tussen Balie en Beleid.

Dan hebben we de afzonderlijke treinwagons met concrete projecten en programma’s. Eentje hiervan is het Werk aan Uitvoering project, met een looptijd van 10 jaar (2031). Een tweede belangrijke wagon is het Open op Orde programma. Die heeft een looptijd tot en met 2026.

Wat we dan nog missen is een rails, de infrastructuur van kaders om de trein op te laten rijden. Denk hierbij aan de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), het basisnormenkader voor informatiebeveiliging binnen alle overheidslagen. De vernieuwing van de Generieke Digitale Infrastructuur (GDI) is ook een belangrijk stuk van de rails, wat weer een onderdeel is van het Meerjarenprogramma Infrastructuur Digitale Overheid (MIDO), een doorlopend project. Een derde stuk rails is de Interbestuurlijke Datastrategie ter verbetering van de dienstverlening en informatiehuishouding, met doelen gesteld voor 2025. De Wet digitale overheid (Wdo) en het Rijksbreed cloudbeleid, beiden nog in aanbouw (de tweede moet nog gepubliceerd worden) gelden ook als rails.

Eindstation

Hoe ziet dit er nu in zijn totaliteit uit? De rails is op meerdere plekken in aanbouw of in onderhoud, en er staat een trein klaar met drie locomotieven en een groepje treinwagons. Er zijn drie routeplanners ingesteld, maar elk met verschillende looptijden, dus de trein gaat niet als één geheel van A naar B. Snapt u het nog?

Maar dit is pas het begin. Wat wordt het nieuwe eindstation na 2025? Wie zijn de conducteur en machinist? Welke treinwagons moeten nog toegevoegd worden? Waar speelt innovatie een rol om de treinreis te versnellen?

Claar Meerstadt Consultant Public Affairs

Meer weten?

Wilt u meer weten over bovenstaand onderwerp? Neem dan gerust contact met ons op. Onze collega's staan u graag te woord.