Welke bevoegdheden krijgen inlichtingen en veiligheidsdiensten met de vernieuwde Wiv?

Terug naar articles

4 mei, 2016

Autoriteit Persoonsgegevens | Considerati

Afgelopen week publiceerde de Volkskrant het wetsvoorstel ter modernisering van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv). In tegenstelling tot eerdere berichten over het wetsvoorstel, wist de Volkskrant de hand te leggen op het volledige wetsvoorstel. Uit het voorstel blijkt welke nieuwe bevoegdheden de AIVD en MIVD moeten krijgen.

Verruiming tapbevoegdheden
Op dit moment mogen AIVD en MIVD al ongericht niet-kabelgebonden communicatie, zoals radioverkeer en satellieten, tappen. Onder het nieuwe regime mag men ongericht een jaar lang kabelgebonden communicatie (internetkabels, zoals glasvezel en koperverbindingen) tappen, mits daar een ‘onderzoeksopdracht’ aan ten grondslag ligt. In essentie betekent dit dat vrijwel alle communicatiemogelijkheden kunnen worden getapt. In totaal moeten er in 2020 vier grote toegangspunten in het land zijn, waaruit de diensten data kunnen tappen. In tegenstelling tot de huidige regeling neemt de overheid de kosten voor haar rekening. Zo groeit het budget voor taps van 15 miljoen euro per jaar in 2017 naar 35 miljoen euro per jaar in 2020.

Verder bevat de vernieuwde versie van de Wiv een ruimere definitie van het ‘decryptiebevel’. Tegenwoordig mag een dergelijk bevel alleen worden afgegeven aan diegene van wie de veiligheid en inlichtingendiensten zeker weten dat hij de ‘sleutel’ tot zijn beschikking heeft. De vernieuwde Wiv maakt het mogelijk het bevel af te geven aan eenieder waarvan redelijkerwijs kan worden vermoed dat hij de sleutel heeft.

Daarnaast mogen de veiligheid- en inlichtingendiensten straks geautomatiseerde werken van derde personen hacken. Diensten mogen dan bijvoorbeeld smartphones en andere elektronische apparaten van niet-verdachten binnendringen om bewijs tegen verdachten te verzamelen. Door het wetsvoorstel technologieneutraal te houden kunnen diensten in toekomst nieuwe technologieën hacken.

Ten slotte mogen de AIVD en MIVD op dit moment alleen gegevens vorderen bij openbare telecommunicatiediensten. Straks is dat toegestaan bij alle providers van communicatiediensten, waaronder besloten communicatiediensten, hosting providers en OTT’s. Dit is volgens het kabinet noodzakelijk, omdat terroristen er steeds vaker voor kiezen om via besloten communicatiediensten te communiceren.

Toezicht
Om het gebruik van de bevoegdheden te toetsen wordt er een nieuwe commissie met rechterlijke achtergrond in het leven geroepen. De zogeheten Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB) toetst de rechtmatigheid van de verleende toestemming voor enkele bijzondere opsporingsbevoegdheden, zoals het hacken van derden. De TIB zal geheel losstaan van de toezichthouder, de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD). De CTIVD  houdt achteraf toezicht op de gehele uitvoering van de wet en behandelt klachten hierover. In tegenstelling tot nu, zijn de adviezen van de CTIVD in de klachtenprocedure straks bindend.

Het voorstel ligt nu bij de Raad van State. Minister Plasterk heeft al aangekondigd om het wetsvoorstel voor het zomerreces naar de Tweede Kamer te willen sturen.

,

Navid Kamalzadeh

Juridisch Adviseur

Gerelateerde blogs

Privacyvoorwaarden vaak onvolledig en onduidelijk

Hoe vaak leest u privacyvoorwaarden? En hoe vaak begrijpt u ze daadwerkelijk? De Consumentenbond...

Lees meer

Weinig bescherming persoonsgegevens minderjarigen op apps en websites

Uit een internationale scan van apps en websites voor kinderen is gebleken dat er in veel gevallen...

Lees meer

Op de hoogte blijven?

Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief. Zie ons privacy statement.