De saga van Schrems en Facebook: een nieuwe episode

Terug naar articles

29 November, 2017

Noodzaak Tech-visie | Considerati

Wij kennen Max Schrems als de activist die het voor elkaar kreeg dat het Safe Harbour-besluit – het belangrijkste instrument voor doorgifte van persoonsgegevens naar de V.S. – werd vernietigd door het Europees Hof van Justitie. Die vernietiging leverde Schrems eeuwige roem op in de wereld van privacy-juristen. Echter, dit is niet de enige juridische procedure die hij voert, met als constante het gebruik dat Facebook maakt van zijn en andermans persoonsgegevens. Zo berichtten we recentelijk over een nieuwe Ierse prejudiciële zaak van Schrems tegen Facebook over modelcontracten. We noemden die zaak Schrems 2.0.

Conclusie van AG Bobek: Schrems als consument en het ontbreken van een recht op collectieve actie

De conclusie van de AG in zaak C-498/16 van 14 november betreft een zaak waarin Schrems zich op zijn status als consument beroept teneinde rechtsvorderingen te kunnen instellen (tegen Facebook natuurlijk), namens zichzelf en namens anderen. Met enige goede wil kunnen we deze zaak (die alleen indirect over gegevensbescherming gaat) Schrems 3.0 noemen.

Schrems, Oostenrijker en tevens woonachtig in Oostenrijk, had een civiele procedure aangespannen tegen Facebook wegens schending van zijn privacy-rechten. Facebook heeft zijn Europese hoofdvestiging in Ierland en meende dat Schrems zich maar tot de Ierse rechter moest wenden. Normaal gesproken is de rechter van het land van de beklaagde partij bevoegd. Alleen een consument kan zich tot een rechter in zijn eigen land wenden.

Volgens Facebook is Schrems geen consument, omdat hij zijn beroep maakt van het aanklagen van Facebook. De AG is het daar niet mee eens. Hij stelt dat activiteiten als het publiceren van boeken, het geven van lezingen, de exploitatie van websites of de werving van fondsen om vorderingen geldend te kunnen maken, niet leiden tot verlies van de hoedanigheid van consument voor vorderingen die betrekking hebben op Schrems’ eigen particuliere Facebookaccount.

Op een ander punt krijgt Schrems niet zijn zin. Hij mag niet namens een ander procedures aanspannen.

Observaties

Waarom is dit arrest van belang? Allereerst laat het zien dat ook de weg naar de civiele rechter openstaat voor schendingen van privacy, naast de klacht bij de autoriteit gegevensbescherming. In de visie van de AG kan de internetgebruiker daarbij gebruik kan maken van zijn geprivilegeerde positie als consument. Wellicht herinnert de lezer zich dat Schrems in eerdere zaken bij de Ierse rechter terecht kwam, na een eerdere klacht bij de Ierse autoriteit en omdat de Oostenrijkse autoriteit zich niet bevoegd achtte. Extra rechtsbescherming dus.

Ten tweede lijkt het consumentenrecht een opening te bieden, ook voor Schrems die van privacy-advocacy zijn beroep maakt. De AG kenschetst Schrems immers als consument.

Ten derde bevestigt de AG dat de zogenoemde class action in Europa niet als zodanig wordt erkend. Een class action – bekend uit het Amerikaans recht – komt er op neer dat een gedupeerde namens een (grote) groep gedupeerden een rechtsvordering instelt. Ook de AVG gaat deze actie niet mogelijk maken, al mag straks wel een privacy-organisatie een zaak aanspannen in naam van individuen.

Met belangstelling wachten we het arrest van het Hof af, dat in de komende maanden zal volgen.

,

Hielke Hijmans

Of Counsel

Gerelateerde blogs

Autoriteit Persoonsgegevens | Considerati

Welke bevoegdheden krijgen inlichtingen en veiligheidsdiensten met de vernieuwde Wiv?

Afgelopen week publiceerde de Volkskrant het wetsvoorstel ter modernisering van de inlichtingen- en...

Lees meer

Considerati als privacy expert betrokken bij onderzoek van de EC naar ePrivacy richtlijn

Deze maand publiceerde de Europese Commissie een onderzoek naar de implementatie en effectiviteit...

Lees meer

Op de hoogte blijven?

Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief. Zie ons privacy statement.