Reageren op de griezeligheidsfactor van dataverzameling op internet

Terug naar articles

6 oktober, 2015

bendert zevenbergen

Internet technologieën, diensten, en platforms worden met de dag verfijnder en geavanceerder. Online datastromen van allerlei soorten worden daardoor in toenemende mate complex, waardoor men bepaalde applicaties steeds vaker als griezelig of ‘creepy’ ervaart (zie bijvoorbeeld de nieuwe serie hierover van The Guardian). De zomer van 2015 wordt wellicht herinnerd als het moment dat door deze griezeligheid een aantal privacy bezwaren serieus werden genomen. Zo hebben Microsoft en Apple sterke statements over privacy gemaakt, adviseert een advocaat-generaal bij het Hof van Justitie de Safe Harbour overeenkomst met de VS te herzien, en vraagt de Europese privacy opzichter aan ethici om leiding.

Omer Tene and Jules Polonetsky beschrijven het fenomeen ‘creepiness’ in hun paper “A Theory of Creepy: Technology, Privacy, and Shifting Social Norms.” Nieuwe technologieën worden als ‘creepy’ ervaren als zij bepaalde sociale normen overtreden, ook al is er verder niets onrechtmatigs aan. De wet is volgens de schrijvers niet voldoende aan techneuten te leiden in hun ethische of sociaal wenselijke ontwerpkeuzes. De auteurs raden bedrijven aan om transparant met hun klanten of gebruikers te communiceren over dataverzamelingen en –gebruik. Overheden moeten op hun beurt accepteren dat “regelgevende instanties zelden sociale normen kunnen bewerkstelligen, en dat wetten die de socio-technische realiteit niet reflecteren waarschijnlijk niet effectief zullen zijn in de echte wereld.”

Bedrijven als Apple en Microsoft hebben de berichtgeving rondom creepiness ter harte genomen en beide een zeer open blog over privacy geschreven, met hartverwarmende zinnen als “Our commitment to protecting your privacy comes from a deep respect for our customers” en “We will continue to listen and respond, to earn your trust.” Ondertussen heeft de Advocaat-Generaal van het Hof van Justitie van de EU al het vertrouwen verloren en adviseerde hij de zittende rechters in overweging te nemen dat de Amerikaanse afluisterpraktijken te griezelig zijn, waardoor de Safe Harbour overeenkomst opgeschort moet worden. De Amerikaanse permanente vertegenwoordiging in Brussel reageerde verbaasd en vermelde dat “The United States does not and has not engaged in indiscriminate surveillance of anyone, including ordinary European citizens.” Deze verklaring dekt niet direct de verkregen data uit het Verenigd Koninkrijk, zoals van onder andere het onlangs onthulde KARMA POLICE systeem, dat als doel had “elke zichtbare gebruiker door signals intelligence te correleren met elke website die zij bezoeken.”

Terwijl Europese beleidsmakers met moeite de oude privacywetten bijwerken om creepiness te voorkomen, heeft de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) schijnbaar het juridische touwtrekken opzij gezet en een ethische commissie geïnstitutionaliseerd. Wie niet wil wachten op de publicaties van deze commissie, is van harte uitgenodigd bij mijn Amsterdam Privacy Conference workshop over de ethische en rechtsfilosofische aspecten van “Internet engineering and experimentation.” Deze workshop vindt plaats op zaterdag 24 oktober van 16.00 tot 18.00 in zaal C.0.23.

,

bendert_zevenbergen_considerati_2
Bendert Zevenbergen

Academic Liaison at Princeton University

Gerelateerde blogs

Kabinet gaat in op de privacyaspecten van drones

Deze week heeft het kabinet zijn standpunt omtrent drones gepubliceerd. Drones zijn onbemande...

Lees meer

Anonimiseren en Pseudonimiseren | Considerati

Anonimiseren en pseudonimiseren: wat is het verschil en wat is het belang ervan?

Encryptie, hashing, anonimisering, pseudonimisering: het zijn tegenwoordig veel voorkomende...

Lees meer

Op de hoogte blijven?

Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief. Zie ons privacy statement.