Kan een examen worden gestolen zonder het weg te nemen?

Terug naar articles

11 september, 2014

Camera

Vorig jaar ‘stalen’ verschillende studenten van de Ibn Ghaldoun middelbare school in Rotterdam hun eindexamen. Ze braken in in de afgesloten ruimte op hun school, waar de examens werden opgeslagen en namen foto’s van de examens met hun (mobiele) camera. Het examen zelf namen zij niet mee.

Nadat de studenten betrapt waren werden zij vervolgd voor diefstal. Deze aanpak is nieuw en interessant, daar voor diefstal volgens het strafrecht (artikel 310 Sr) vereist is dat het fysieke goed is weggenomen, hetgeen hier duidelijk niet het geval was.

In de eerste plaats vallen gegevens, zoals een digitale foto, niet onder het strafrechtelijke begrip ‘goed’, maar vormen zij een aparte categorie, namelijk gegevens (artikel 80quinqies Sr). Hoewel de Nederlandse Hoge Raad in eerdere jurisprudentie heeft bepaald dat ook niet-fysieke goederen, zoals elektriciteit (Elektriciteitsarrest) of een uniek virtueel object in een computerspel (Runescape arrest) als goed kunnen worden aangemerkt, heeft de Hoge Raad ook vastgesteld dat data op zichzelf niet kan worden gekwalificeerd als goed, daar het de vereiste uniciteit mist (Computergegevensarrest). Daarnaast vereist diefstal volgens artikel 310 strafrecht dat het goed is ‘weggenomen’. Dit betekent dat het goed uit de feitelijke beschikkingsmacht van de bestolene is gehaald. In het onderhavige geval was hier geen sprake van: het originele examen bleef in de school.

Desalniettemin heeft de rechtbank van Rotterdam geoordeeld dat het examen inderdaad was gestolen. De rechtbank beargumenteert dat hoewel het fysieke examen niet is weggenomen, de studenten het meest belangrijke element van het examen wel hebben ‘weggenomen’, namelijk de geheime vragen. Zonder het element van vertrouwelijkheid heeft het examen geen waarde. Daarom heeft de rechtbank geoordeeld dat het wegnemen van dit ‘intrinsieke element’ kan worden beschouwd als het wegnemen van een goed.

Verschillende studenten gaan in beroep tegen het oordeel van de rechtbank. Wanneer het oordeel in hoger beroep blijft staan, betekent dit een serieuze breuk met de logica van het Nederlands strafrechtsysteem met betrekking tot de scheiding van data en goederen. In de tussentijd moeten studenten – waaronder rechtenstudenten – zich bewust zijn van het feit dat je een examen kunt stelen, zonder het weg te nemen.

Dit is een vertaling van Leiden Law Blog

Bart Schermer1
Bart Schermer

Partner

Gerelateerde blogs

Op de hoogte blijven?

Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief. Zie ons privacy statement.