‘Gratis’ digitale content betalen met persoonsgegevens?

Terug naar articles

23 maart, 2017

Digitale content betalen met persoonsgegevens | Considerati

Tijdens mijn traineeship bij de EDPS, de Europese toezichthouder voor de gegevensbescherming, afgelopen jaar heb ik de ontwikkelingen rond de Richtlijn over contracten voor levering van digitale content gevolgd. Woensdag 15 maart 2017 publiceerde de EDPS haar opinie over het wetsvoorstel van de Europese Commissie. Deze opinie kan mogelijk grote gevolgen hebben voor de businessmodellen van veel aanbieders van gratis apps, sociale platformen en andere diensten.

Wat houdt de Richtlijn in?

De Richtlijn ziet op contracten voor de levering van digitale content (Richtlijn 2015/0634). Het gaat hier niet alleen om digitale goederen (zoals films, muziek en apps), maar ook om digitale diensten (zoals social media platformen en Cloud computing services). Veel van deze aanbieders bieden hun content gratis aan. In ruil daarvoor verwerken de aanbieders van deze content de persoonsgegevens van hun gebruikers. De Europese Commissie heeft voorgesteld om deze verstrekking van persoonsgegevens als een tegenprestatie voor een gratis dienst te reguleren.

Opinie EDPS

In haar opinie verwelkomt de EDPS het idee om consumentenbescherming door te trekken naar gratis toegang tot content of diensten. De EDPS maakt hierbij wel duidelijk dat persoonsgegevens niet gelijkgesteld kunnen worden met een prijs of geld. Persoonsgegevens worden beschermd door het fundamentele recht op privacy en kunnen niet worden gezien als een betaalmiddel of handelswaar.

De EDPS heeft op een drietal punten sterke twijfels over het gebruik van persoonsgegevens als een tegenprestatie voor een gratis dienst.

Tegenprestatie

Ten eerste acht de EPDS onduidelijk wat er wordt bedoeld met persoonsgegevens als ‘tegenprestatie’. Het lijkt er volgens de EDPS op dat hierbij wordt gedoeld op de waarde van informatie over individuen, wat vergeleken kan worden met geld. Persoonsgegevens kunnen volgens deze Richtlijn echter ook voor andere doelen worden verwerkt, bijvoorbeeld voor het verbeteren van diensten of de beveiliging. Door het begrip ‘tegenprestatie’ te gebruiken, probeert de Richtlijn verschillende business modellen onder één noemer te scharen.

Onduidelijkheid bij consument

Ten tweede vindt de EDPS de link tussen betalen met geld en actieve verstrekking van persoonsgegevens als een tegenprestatie misleidend. Wanneer een consument met geld betaalt, is hij/zij zich er van bewust wat hij/zij weggeeft. Dit bewustzijn bestaat volgens de EDPS niet wanneer hij/zij met persoonsgegevens ‘betaalt’. De lange algemene- en privacy voorwaarden zijn vaak zo geschreven dat voor de consument niet duidelijk is wat er precies met de data gebeurt.

Verschil geld en persoonsgegeven

Tenslotte kunnen persoonsgegevens tot op zekere hoogte wel met geld worden vergeleken, maar zij zijn naar de opinie van de EDPS duidelijk niet hetzelfde. Geld kun je maar een keer uitgeven, persoonsgegevens kunnen ongelimiteerd worden verstrekt. Daarnaast is het voor consumenten en aanbieders moeilijk om de waarde te bepalen van de persoonsgegevens. Dit maakt het lastig om een vergoeding tegenover data te stellen.

Wat betekent dit voor u?

Deze regulering van het gebruik van persoonsgegevens kan grote gevolgen hebben voor de verdienmodellen van aanbieders van gratis digitale content. In ieder geval zorgt de Richtlijn voor meer regeldrift: naast de Algemene Verordening Gegevensbescherming komt er nog een wet aan voor aanbieders van gratis content. Wilt u meer informatie over deze wetgeving? Neemt u dan contact met ons op!

Eva_DSC7694_web
Eva Heeger

Juridisch Adviseur

Gerelateerde blogs

Op de hoogte blijven?

Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief. Zie ons privacy statement.