Geautomatiseerde besluitvorming & profilering: wat zijn de eisen?

Terug naar articles

10 april, 2017

Geautomatiseerde besluitvorming en profilering | Considerati

Steeds meer organisaties gebruiken profileringstechnieken en maken op geautomatiseerde wijze besluiten (over personen). Deze technieken kunnen grote gevolgen hebben voor de privacy van betrokkenen. In de aankomende Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) stelt de Europese wetgever derhalve extra eisen aan geautomatiseerde besluitvorming. Voor organisaties is het goed om op de hoogte te zijn van deze eisen en hier tijdig op in te spelen. In deze blog gaan zetten wij de vereisten voor u op een rijtje.

Geautomatiseerde besluitvorming

Organisaties mogen mensen niet onderwerpen aan geautomatiseerde besluiten die rechtsgevolgen voor hen hebben of hen ‘anderszins in aanmerkelijke mate treffen’ (art. 22 AVG). Voorbeelden zijn de geautomatiseerde toe- of afwijzing van online kredietaanvragen of sollicitaties, zonder menselijke tussenkomst. Voor het overige is op dit moment nog onzeker wat de wetgever precies bedoelt met ‘anderszins in aanmerkelijke mate’. ‘Simpele’ profilering met betrekking tot direct marketing, zoals het aanbieden van voetbalschoenen nadat iemand heeft gegoogeld, lijkt buiten de reikwijdte van dit artikel te vallen.

De vraag is in hoeverre dat geldt voor zwaardere (profilerings)middelen voor direct marketing, zoals bijvoorbeeld de inzet van een Data Management Platform. Bedrijven kunnen daarmee personen cross device volgen en niet alleen gegevens uit de onlinewereld verzamelen, maar tevens gegevens uit de fysieke wereld, zoals winkelaankopen, locatiegegevens en zelfs gesprekken met de klantenservice. Vervolgens kan een bedrijf realtime nog gerichter adverteren. Mogelijk valt deze vorm van profilering onder het verbod. De profielen zijn immers dusdanig uitgebreid dat het bedrijf mogelijk aanbiedingen kan doen die een consument niet kan weigeren.

Grondslag

Betekent dit dat organisaties geen gebruik mogen maken van geautomatiseerde besluitvorming? Nee. De verordening geeft drie uitzonderingsgronden en koppelt tevens een aantal eisen aan geautomatiseerde besluitvorming. De wetgever staat toe dat organisaties hun besluitvormingsproces automatiseren indien het besluit:

  1. Noodzakelijk is ter uitvoering van een overeenkomst (bijvoorbeeld voor een hypotheekverstrekking),
  2. Is toegestaan op grond van een unierechtelijke of lidstatelijke bepaling (bijvoorbeeld voor opsporing van fraude) of
  3. Berust op de uitdrukkelijke toestemming van de betrokkene.

Belangrijk om te beseffen is dat uitdrukkelijke toestemming zwaarder is dan de ‘normale’ ondubbelzinnige toestemming. Bij uitdrukkelijke toestemming moet de toestemmingshandeling van de betrokkene specifiek zien op toestemming voor geautomatiseerde besluitvorming. De informatie hierover kan niet worden verstopt in een privacy statement.

Overige eisen en rechten

Tot slot, gelden nog andere eisen. De verantwoordelijke moet specifieke informatie geven over de totstandkoming van het besluit en dient de betrokkene te informeren over de geautomatiseerde besluitvorming, de onderliggende logica, het belang en de verwachte gevolgen ervan.

Daarnaast heeft de betrokkene een drietal rechten, namelijk:

  • Het recht op menselijke tussenkomst;
  • Het recht voor de betrokkene om zijn standpunt kenbaar te maken; en
  • Het om bezwaar tegen het besluit aan te tekenen.

Conclusie

Geautomatiseerde besluitvorming is niet geheel verboden, maar kan op basis van een van de drie uitzonderingsgronden worden ingezet. De verantwoordelijke dient dan wel te voldoen aan de extra eisen met betrekking tot de informatieplicht en de extra rechten voor betrokkenen.

Vraagt u zich af of uw organisatie onder de AVG op rechtmatige wijze profileert? Neem dan contact met ons op!

,

Considerati_Navid
Navid Kamalzadeh

Juridisch Adviseur

Gerelateerde blogs

Uitvoeringswet AVG | Considerati

Meer onzekerheid: hoe zal de Uitvoeringswet AVG eruit zien?  

Wij zijn inmiddels een ruime 10 maanden verwijderd van het uur U: 25 mei 2018. Hoewel verreweg de...

Lees meer

Cookies, overal cookies!

Het NOS Journaal op 3 besteedde gisteren aandacht aan de toenemende frustratie rondom...

Lees meer

Op de hoogte blijven?

Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief. Zie ons privacy statement.