Europese Commissie mengt zich in Amerikaanse Microsoft zaak

Terug naar articles

19 December, 2017

Eén van de meest spraakmakende juridische procedures in de Verenigde Staten betreft het geschil dat Microsoft heeft met de Amerikaanse overheid over toegang tot persoonsgegevens die buiten de VS worden opgeslagen. Microsoft verzet zich er al jaren tegen dat het bedrijf gedwongen wordt gegevens te verstrekken uit een datacenter in Ierland, dus binnen de Europese Unie. Uiteindelijk is deze zaak nu bij het Amerikaans Hooggerechtshof beland.

De Europese Commissie heeft op 12 december een zogenoemde Amicus Curiae Brief ingediend bij het Hooggerechtshof. Het is hoogst ongebruikelijk dat de Europese instellingen zich in procedures mengen voor gerechtelijke instanties buiten Europa. Dat de Commissie dit hier nu wel doet onderstreept het belang van deze zaak, ook voor de effectieve toepassing van de Algemene Verordening Gegevensbescherming. 

De Amicus brief van de Europese Commissie

Een Amicus brief is een instrument dat we hier niet goed kennen. In de Verenigde Staten daarentegen is het heel gebruikelijk dat allerlei belanghebbenden hun standpunt voor het Hof toelichten, als “vriend” van de rechter.

De Commissie geeft twee redenen waarom deze zaak voor haar van belang is. In de eerste plaats wil zij het Hooggerechtshof uitleg geven over de werking van het Europees recht, aangezien de verwerking van de persoonsgegevens in Ierland onder de werking van de Europese dataprotectie regels valt.

In de tweede plaats hecht de Commissie belang aan het verduidelijken van een ordentelijke samenwerking tussen Europa en Amerika op het gebied van rechtshandhaving (“law enforcement”). Er bestaan allerlei verdragen over die samenwerking, waarbij het respecteren van elkaars waarden en grondrechten een belangrijke rol speelt.

In de uitleg van de Commissie speelt het nieuwe artikel 48 AVG een belangrijke rol. Dit artikel bepaalt dat een verzoek van een buitenlandse overheid op zichzelf geen titel oplevert voor doorgifte naar derde landen, maar dat daarvoor normaal gesproken een verdrag of een andere rechtsbasis moet bestaan.

De Amicus brief bevat interessante beschouwingen over de overlap van rechtsmacht van verschillende jurisdicties op internet en ook over de AVG.

Interessant is vooral dat de Europese Commissie wel enige ruimte creëert voor de toelaatbaarheid van verzoeken tot het verstrekken van persoonsgegevens als deze, gericht tot Microsoft. Artikel 49 AVG laat de doorgifte toe om redenen van een zwaarwegend openbaar belang en soms ook voor een dwingend gerechtvaardigd belang van de verantwoordelijke. Dat openbaar belang kan hier liggen in de noodzaak van de bestrijding van terrorisme of zware criminaliteit. Het gerechtvaardigd belang voor Microsoft zou zijn dat de doorgifte een rechtsvordering van een buitenlandse overheid voorkomt. Dit vergt wel een afweging met de belangen van de betrokkenen om wier gegevens het gaat. 

Een prudente inbreng 

Het is opvallend dat de inbreng van de Commissie vooral beschrijvend is. Zij neemt nadrukkelijk geen standpunt in over de Amerikaanse wetgeving en ook niet over de territoriale reikwijdte daarvan. Diplomatieke incidenten kunnen zo worden vermeden.

De Europese Commissie is overigens niet de enige die inbreng heeft geleverd in deze hoogst principiële procedure. Het staat geenszins vast hoe deze procedure afloopt; wellicht is het een indicatie dat de rechter wiens uitspraak nu bij het Amerikaans Hooggerechtshof voorligt Microsoft in het gelijk had gesteld.

,

Hielke Hijmans

Of Counsel

Gerelateerde blogs

EU presenteert Digital Single Market strategie

Vandaag presenteerde de Europese Commissie de strategie om de Digital Single Market te realiseren....

Lees meer

AP: Stichting BREIN mag IP-adressen en gebruikersnamen bittorrent uploaders verwerken

De Autoriteit Persoonsgegevens heeft het verwerken van IP-adressen en gebruikersnamen van vermeende...

Lees meer

Op de hoogte blijven?

Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief. Zie ons privacy statement.