EU Hof kritisch op Verdrag met Canada over passagiersgegevens

Terug naar articles

17 augustus, 2017

hires

Eind juli – juist toen schrijver dezes en ongetwijfeld ook veel lezers het bureau tijdelijk achter zich hadden gelaten voor een meer zonnige omgeving – deed het EU Hof van Justitie een belangrijke uitspraak over een verdrag dat de EU wil sluiten met Canada. Dit verdrag moet het mogelijk maken dat luchtvaartmaatschappijen gegevens van passagiers (zogenoemde PNR-gegevens) doorgeven aan Canadese autoriteiten, zonder daarbij de Europese privacy-regels te schenden.

Het Hof heeft dit verdrag zeer kritisch getoetst aan de grondrechten van privacy en gegevensbescherming en op onderdelen onverenigbaar geacht met deze grondrechten. De uitspraak is van groot belang voor Europese instrumenten die de doorgifte van persoonsgegevens aan derde landen regelen, zoals bijvoorbeeld het Privacy Shield.

Een zeer precieze uitspraak van het Hof

Het Hof heeft lang de tijd genomen om te oordelen over het ontwerp-verdrag met Canada. Het Europees Parlement had twijfels over dit verdrag en had reeds begin 2015 verzocht om een oordeel van het Hof.

Het resultaat is kritisch en zeer gedetailleerd. Op zichzelf kan de EU overeenkomsten sluiten met derde landen over de doorgifte van persoonsgegevens, bijvoorbeeld ter bescherming van de openbare veiligheid, maar zulke overeenkomsten moeten wel precieze waarborgen bevatten voor de burger. Het Hof geeft daarbij veel aandacht aan gevoelige persoonsgegevens die een inzicht kunnen geven in de raciale of ethnische afkomst van personen, hun overtuigingen, hun gezondheid of seksueel gedrag, en daarmee discriminatie in de hand kunnen werken. Ook wijst het Hof erop dat gegevens van Europeanen alleen mogen worden gebruikt door autoriteiten van derde landen met toestemming van een rechter of een administratieve autoriteit zoals een privacy-toezichthouder.

Vervolgens analyseert het Hof de verschillende bepalingen van het ontwerp-verdrag en vereist preciseringen, bijvoorbeeld over de doelstellingen van verwerking, de doorgifte aan andere landen, de informatievoorziening aan de individu en het toezicht door de privacy autoriteit.

Kortom, de EU zal opnieuw moeten onderhandelen met de Canadese overheid over de tekst van dit verdrag.

Met een breed belang, ook in het licht van de AVG

De uitspraak overstijgt de sfeer van direct betrokkenen, de luchtvaartmaatschappijen en de passagiers op vluchten naar Canada.

Om te beginnen wordt de doorgifte van PNR gegevens niet alleen vereist door Canada (en de VS), maar ook door een aantal andere derde landen waar serieuze twijfels bestaan over de onafhankelijkheid van de rechter en de privacy-toezichthouder.

Belangrijker echter is dat het Hof zeer gedetailleerd toetst op de verenigbaarheid van een verdrag met de EU grondrechten. Ook verdragen die beogen de doorgifte naar derde landen mogelijk te maken in de commerciële sfeer zullen aan een dergelijke toetsing kunnen worden onderworpen. De vraag is bijvoorbeeld of het EU-VS Privacy Shield aan alle eisen voldoet.

In de nabije toekomst kan dit arrest ook gevolgen hebben voor de beslissingen over de adequaatheid van het beschermingsniveau in derde landen onder de AVG. Uiteraard denk ik dan niet alleen aan de beslissingen die reeds bestaan, maar ook aan het Verenigd Koninkrijk, post Brexit.

hielke.hijmans@gmailBEWERKT (1)
Hielke Hijmans

Of Counsel

Gerelateerde blogs

Bart Schermer bij ‘HSD Café on Privacy and Security’

Op donderdag 6 maart a.s. zal Bart Schermer deelnemen aan het eerste “HSD Café on Privacy and...

Lees meer

Algemene Verordening Gegevensbescherming | Considerati

De Algemene Verordening Gegevensbescherming: de rol van de bewerker

De aankomende Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is één van de meest veelbesproken...

Lees meer

Op de hoogte blijven?

Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief. Zie ons privacy statement.