De governance structuur verandert, de EDPS bijft

Terug naar articles

9 mei, 2017

Wat-zijn-cookies-Considerati

De AVG leidt tot een aanzienlijke verandering in de governance structuur voor de bescherming van persoonsgegevens in de EU. Het nieuwe samenwerkingsverband van de toezichthouders, de EDPB, zal zijn stempel moeten gaan drukken op de Europese ontwikkelingen. Maar ook de EDPS, de Europese toezichthouder – niet te verwarren met de EDPB – blijft bestaan en doet baanbrekend werk, zo blijkt uit het zojuist verschenen jaarverslag. Considerati pikt daar twee thema’s uit: Ethiek en Data, en het Digital Clearing House.

Achtergrond

De nieuwe governance structuur in de AVG kwam niet zonder slag of stoot tot stand. Uiteindelijk is ervoor gekozen om het nationale toezicht als uitgangsput te nemen, maar met een sterk mechanisme voor samenwerking tussen de EU toezichthouders. De nationale toezichthouders krijgen steeds meer Europese verantwoordelijkheid. Daarnaast wordt het netwerk van deze toezichthouders, de artikel 29 werkgroep, omgevormd tot een EU orgaan en verandert de naam in de European Data Protection Board of EDPB. Dit artikel gebruikt bewust de Engelse afkorting omdat die waarschijnlijk ook in de praktijk het meest gebruikt gaat worden.

Niet alles verandert echter: de European Data Protection Supervisor (EDPS) blijft als zelfstandig EU orgaan bestaan. De EDPS wordt lid van de EDPB en levert ook het secretariaat hiervan. Maar dat secretariaat vervult zijn functie dan wel weer onafhankelijk, afgescheiden van de taak van de EDPS zelf, uitsluitend volgens de instructies van de voorzitter van de EDPB.

De verhouding tussen deze twee organen is vastgelegd in de AVG en wordt straks verder uitgewerkt in een nieuwe verordening voor de EU instellingen.  Onder de AVG  blijven de nationale toezichthouders bevoegd voor het leeuwendeel van de handhaving in de EU, maar ook de EDPS moet zijn eigen werk kunnen blijven doen, als een ambitieuze speler op het gebied van de privacy. Het jaarverslag van de EDPS over 2016 illustreert deze ambities.

Gegevens als de nieuwe olie

De EDPS erkent het belang van (persoons-)gegevens in de digitale economie. Op zich is dat niets nieuws. Ook de meest recente Economist wijdt een gehele special aan persoonsgegevens als de meest waardevolle hulpbron in deze wereld. Dit kan leiden tot een verschuiving van macht naar een aantal grote internetbedrijven en doet de vraag rijzen hoe we op een ethisch verantwoorde manier met persoonsgegevens kunnen omgaan.

Wat wel vernieuwend is, is het werk van de EDPS op dit terrein. Twee thema’s laten dit zijn.

Adviesgroep Ethiek

De EDPS heeft een adviesgroep geïnstalleerd die zich moet buigen over ethische vragen rond het omgaan met persoonsgegevens in de digitale economie. De Delftse hoogleraar en filosoof Jeroen van den Hoven is één van de leden van deze multidisciplinaire groep.

De groep moet een groter begrip creëren in de digitale revolutie en de gevolgen daarvan voor essentiële waarden in onze democratische samenlevingen. Een vraag die aan de orde komt is in hoeverre innovatie rekening moet houden met de gevolgen voor de grondrechten van burgers.

Een andere vraag is of ethisch gedrag een verplichting is onder het accountability principe van de AVG of dat ethisch verantwoord gedrag mag worden verwacht dat verder gaat dan hetgeen de wet voorschrijft.

Deze en andere ethische vragen staan centraal in het werk van de Adviesgroep en zullen ook het centrale thema zijn van de Internationale conferentie van de privacy-toezichthouders die de EDPS in het najaar van 2018 organiseert in Brussel. Als eerste wachten we nu op het tussentijdse rapport van de groep.

Digital Clearing House

Een tweede thema dat de EDPS oppikt betreft de gefragmenteerde wijze waarop overheden de digitale ontwikkelingen en het gegevensverkeer reguleren. We hebben privacy-toezichthouders, maar ook toezichthouders voor de mededinging en voor de consumentenbescherming. In de traditionele benadering zijn privacy, mededinging en consumentenbescherming verschillende takken van sport met verschillende scheidsrechters die zich vooral niet te veel met elkaar moeten bemoeien.

Maar is die benadering nog wel vol te houden in een digitale economie, waar concentraties van gegevens gevolgen hebben op al deze terreinen en waar die gevolgen elkaar versterken? De vraag stellen is de vraag beantwoorden.

Alleen is daarmee nog geen oplossing gevonden. Toezichthouders op verschillende beleidsterreinen behartigen verschillende belangen en opereren in verschillende werkelijkheden. Verkokering is een fenomeen dat niet zomaar verdwijnt.

De EDPS realiseert zich dit en probeert met het opzetten van een Digital Clearing House een eerste voorzichtige stap te zetten tot verandering. In dit Digital Clearing House beginnen de autoriteiten van verschillende disciplines met een vrijblijvend overleg, bijvoorbeeld over wederzijdse informatie-uitwisseling en over de aanpak bij handhaving.

Wilt u meer weten over de Adviesgroep Ethiek van de EDPS of over het Digital Clearing House? Neem dan contact met ons op.

,

hielke.hijmans@gmailBEWERKT (1)
Hielke Hijmans

Of Counsel

Gerelateerde blogs

Emotieherkenningssoftware en privacy, hoe zit dat?

De afgelopen jaren zijn grote stappen gezet in de ontwikkeling van softwareprogramma’s die...

Lees meer

CBP dwingt huisartsen en apothekers tot extra beveiliging patiëntgegevens

Huisartsen en apothekers hebben na optreden van het College bescherming persoonsgegevens (CBP,...

Lees meer

Op de hoogte blijven?

Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief. Zie ons privacy statement.