22/11/2023 - Momenteel zijn de Europese Commissie, de Raad van de Europese Unie en het Europese Parlement met elkaar in onderhandeling over de definitieve versie van de AI Act. De verwachting en hoop was dat deze onderhandelingen voor het einde van het jaar konden worden afgerond. De afgelopen weken komt naar buiten dat het steeds spannender wordt of de zogenaamde triloogfase nog dit jaar tot een definitieve versie leidt. 

Waarom is het belangrijk dat er dit jaar een finale versie ligt?

In januari 2024 gaat het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie van Spanje naar België. Binnen dit Belgische mandaat zijn er slechts enkele weken om de trilogen voor te zetten, omdat het wetgevende werk eind februari wordt neergelegd met het oog op de verkiezingen voor het Europees Parlement. Deze weken zijn waarschijnlijk niet voldoende om de triloogfase af te ronden. Wanneer er dus geen akkoord wordt bereikt binnen het Spaanse voorzitterschap, is het onzeker wat er met de AI Act zal gebeuren.

Waar kunnen ze het niet eens over worden?

Gezien het nieuws dat doorsijpelt richting goed ingevoerde bronnen als Euractiv en Politico, lijkt het erop dat de drie grootste Europese landen tegen regels voor zogenaamde ‘foundation models’ [1] zijn. Op 24 oktober leek er nog een consensus te zijn bereikt over het gefaseerd reguleren van foundation models, waarbij modellen met een grotere impact aan striktere regelgeving moeten voldoen. Afgelopen week lieten Frankrijk, Duitsland en Italië middels een non-paper blijken tegen regelgeving te zijn voor foundation models. Vanuit verschillende AI bedrijven vanuit deze landen wordt hevig gelobbyd met het argument dat de concurrentiepositie sterk verzwakt wordt ten opzichte van bedrijven uit Amerika of China. Deze landen pleiten er nu voor dat middels een ‘code of conduct’ aan zelfregulering wordt gedaan. Verschillende leden van het Europees Parlement hebben aangegeven dat een beperking tot zelfregulering onacceptabel is. Dat brengt de triloogfase in een impasse.

Is er een oplossing?

De Europese Commissie probeert de impasse te doorbreken door te focussen op general purpose AI (GPAI) in plaats van foundations models, hieraan minder zware regels op te leggen en een ‘code of practice’ voor te stellen. Hierbij zou dan een onderscheid worden gemaakt tussen GPAI modellen en systemen, waarbij de GPAI modellen zowel kwalitatief en kwantitatief worden beoordeeld of deze systemische risico’s kunnen veroorzaken. Of dit voorstel het (op tijd) gaat halen, zal de komende weken duidelijk worden. Wordt vervolgd..

 _______________________________

1. Wat zijn foundation models? 
Ingegeven door de lancering van ChatGPT heeft het Europees Parlement amendementen toegevoegd die moeten toezien op de regulering van foundation models en ‘general purpose AI’. Foundation models worden hier beschreven als (artikel 3, (1c)): “foundation model’ means an AI model that is trained on broad data at scale, is designed for generality of output, and can be adapted to a wide range of distinctive tasks”. Binnen deze definitie vallen dus grote modellen als GPT-4 van OpenAI, waarop ChatGPT getraind is.

Heeft u vragen?

Wilt u ervoor zorgen dat uw cookies voldoen aan de meest recente wetgeving, of toetsen of uw alternatief voor third party cookies privacy-proof is? Neem dan contact op met Considerati.