07/04/22 Er is een akkoord bereikt in het kader van de Digital Markets Act (‘DMA’). De Europese Raad en het Europees parlement hebben een voorlopig politiek akkoord bereikt over deze nieuwe wet. Het akkoord volgde na 16 maanden bespreking van de voorgenomen wet. Deze wet beoogt meer concurrentie op de digitale markt waarbij app stores, online platforms, berichtendiensten, et cetera meer gereguleerd worden. De komende dagen wordt de tekst van de DMA technisch afgerond. In dit blog praten we je bij over de DMA en de effecten hiervan op de grote tech bedrijven.
Grote online platforms zoals Google, Amazon en Meta hebben een zeer grote impact op de digitale markt. Iedereen kent deze online platforms en gebruikers binnen de digitale markt kunnen niet om deze grote spelers heen. Om deze reden worden zij ook wel ‘poortwachters’ genoemd in de DMA. Online platforms worden op grond van de DMA gekwalificeerd als poortwachterindien zij voldoen aan een aantal objectieve criteria. Deze wet probeert zo grote, systemische online platforms gericht aan te pakken. Hierbij gaat het om de volgende criteria: een jaaromzet (in de afgelopen 3 jaar) van ten minste €7,5 miljard in de EU of een beurswaardering van ten minste €75 miljard, 45 miljoen maandelijks actieve gebruikers en 10.000 professionele gebruikers die zijn gevestigd in de EU. Daarnaast moet het online platform in ten minste 3 lidstaten zeggenschap hebben over zogenoemde ‘core platform services’. Deze ‘core platform services’, ook wel kernplatformdiensten in het Nederlands, omvatten bijvoorbeeld appstores, zoekmachines, sociale netwerken en webbrowsers. Deze criteria zien voornamelijk op ‘Big Tech’, grote online platforms die iedereen kent, zoals de hierboven reeds genoemde Google, Amazon en Meta, maar ook Apple en Microsoft. Door deze specifieke criteria gelden de regels uit de DMA alleen voor de grootste aanbieders die mogelijk oneerlijke handelspraktijken uitoefenen. De DMA roept diverse vergaande verplichtingen/regels in het leven.
Wanneer een online platform valt te kwalificeren als poortwachter dienen zij zich te houden aan de regels die gesteld worden in de DMA. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om het bevoordelen van eigen diensten, denk hierbij aan Apple die alternatieven zou moeten aanbieden voor de eigen App Store voor het downloaden van apps. Apple heeft zelf gewaarschuwd voor deze ontwikkeling, zo zouden gebruikers hierdoor bloot worden gesteld aan beveiligingsrisico’s. Daarnaast moet bijvoorbeeld WhatsApp voortaan interoperabel zijn en dus moeten kunnen communiceren met andere chatapps zoals Signal. Een ander voorbeeld is de App Store van Appel, waarbij de verschillende apps, op dit moment, gebruik dienen te maken van de betalingsmethode van Apple waarbij Apple een 30% commissie hanteert. Apple dient, op basis van de DMA, de mogelijkheid te bieden voor het gebruik van andere betalingsmethoden binnen de App Store. Verder kunnen bedrijven met een poortwachterspositie na inwerkingtreding van de DMA niet zomaar data van een gebruiker combineren met verzamelde data van andere platforms, om zo gerichte onlineadvertenties te plaatsen. Meta is eigenaar van de sociale media platforms Facebook, Instagram en WhatsApp. Momenteel kan zij de data van gebruikers van deze platforms met elkaar combineren. De DMA zorgt ervoor dat daar voortaan toestemming aan de gebruiker voor gevraagd moet worden. Poortwachters dienen dus de eerlijkheid van hun diensten te bevorderen.
Al met al zeer ingrijpende regels die moeten zorgen voor een kans voor concurrerende bedrijven en het terugbrengen van de macht over de eigen data voor consumenten. Naast de regels voor gevestigde poortwachters stelt de DMA ook regels op voor ‘opkomende poortwachters’, online platforms die nog geen duurzame concurrentiepositie hebben verkregen maar wel dusdanig groot zijn om regels voor op te stellen.
"In recordtempo is Europa tot een akkoord gekomen op een wet die het internet fundamenteel zal veranderen. Machtsmisbruik van Big Tech wordt verboden en zwaar bestraft", zegt Europarlementariër Paul Tang (PvdA). De New York Times noemt de DMA het meest ingrijpende stuk wetgeving op het gebied van onlinediensten sinds de Algemene Verordening Gegevensbescherming. GroenLinks-Europarlementariër Kim van Sparrentak noemt het een revolutionaire stap: “We worden niet meer gedwongen op één van de grote platforms te zijn alleen maar omdat iedereen hierop zit. Privacyvriendelijke of duurzame alternatieven worden daarmee een stuk aantrekkelijker.”
Naar verwachting zal de DMA begin 2023 in de EU van kracht zijn. De EU is de eerste die een dergelijke vergaande wet implementeert, mogelijk dat andere landen dit voorbeeld zullen volgen. Zo heeft bijvoorbeeld de AVG als model gediend in andere landen. Wie weet volgt de DMA dit voorbeeld.
Heeft u vragen over wat de invloed is voor uw organisatie? Neem dan gerust contact op met ons legal team voor meer inzicht.