25/04/22 - Afgelopen zaterdagochtend hebben de Europese Commissie, het Europees Parlement en de Europese Raad na een intensieve eindsprint tijdens de onderhandelingen een voor de techsector zeer belangrijke politieke deal aangekondigd, namelijk de Digital Services Act (DSA). De DSA is een aanvulling op en deels vervanging van de sinds 2000 bestaande eCommerce Directive. Wij schreven al eerder over de DSA in december 2020. In Q1 2024 treedt de DSA volledig in werking, maar al eerder (vier maanden na publicatie van de definitieve tekst) zal de DSA in werking treden voor zeer grote online platforms.
Dat de DSA van grote impact gaat zijn, blijkt uit de volgende quotes. "The DSA is a major milestone. This is the first time in 20 years that Europe has tackled the regulation of the digital and information space", aldus de Franse Eurocommissaris voor Interne Markt Thierry Breton. Christel Schaldemose, Europarlementariër en rapporteur op dit dossier, noemde de DSA "a golden standard for better online rights for citizens and democratic control over alogrithms".
De DSA bevat een nieuwe set regels voor online platforms, zoekmachines, online marktplaatsen en andere belangrijke aanbieders van digitale diensten. De DSA stelt vast hoe deze bedrijven om moeten gaan met illegale content, door verplichte procedures voor te schrijven en transparantie eisen te stellen.
Met de introductie van officiële procedures voor het afhandelen van meldingen van illegale content (door bijvoorbeeld "trusted flaggers") worden bestaande notice-and-actiongedragscodes op EU-niveau geharmoniseerd.
Daarnaast brengt de DSA ook een aantal transparantieverplichtingen met zich mee. Dit is ingegeven vanuit een groter wordende verantwoordingsplicht van techbedrijven richting gebruikers en toezichthouders. De transparantieverplichtingen zijn aangepast aan de aan het type en de aard van de betreffende dienst. Dit betekent dat bedrijven als YouTube en Google veel meer transparantieverplichtingen krijgen dan een eenvoudige hostingservice.
De DSA beperkt "dark patterns", het gebruik van manipulatieve ontwerpen die mensen misleiden om in te stemmen met iets dat ze eigenlijk niet willen. Ook wordt het targetten van mensen met onlineadvertenties op basis van religie, seksuele voorkeur, gezondheidsinformatie en politieke overtuigingen verboden.
Techbedrijven zullen tweejaarlijks een gedetailleerd rapport moeten publiceren over hun moderatie-inspanningen, inclusief het aantal medewerkers, hun expertise, de gesproken talen en het gebruik van AI om illegale inhoud te verwijderen. Ook moeten ze het aantal accounts dat ze hebben opgeschort en de inhoud die ze hebben verwijderd, opgeven.
Toezichthouders op lidstaat niveau (zogenoemde Digital Services Coordinator) worden verantwoordelijk voor de toepassing en handhaving van de DSA. Zij krijgen vergaande mogelijkheden om onderzoek te doen naar de werking van bijvoorbeeld de notice-and-action mechanismes of de toepassing van algoritmes. In Nederland is nog niet bekend welke organisatie deze taak krijgt. Dat is zorgelijk, gezien de relatief snelle inwerkingtreding van de DSA. Zeer grote online platforms dienen een toezichtvergoeding te betalen die 0,05% van hun jaarlijkse omzet bedraagt.
Als techbedrijven de DSA niet naleven, lopen ze het risico een boete te krijgen van maar liefst 6% van de wereldwijde omzet. Mochten bedrijven zich herhaaldelijk niet aan de regels houden, dan hangt hen zelfs en algeheel verbod boven het hoofd.
Ook kunnen gebruikers van bijvoorbeeld social mediaplatformen de beslissing van een platform aanvechten en financiële compensatie vragen als dergelijke partijen de DSA niet respecteren. Daarnaast is het een vereiste in de DSA dat techbedrijven een intern klachtmechanisme inbouwen waar gebruikers klachten direct kunnen melden.
De DSA is samen met de reeds eerder aangenomen Digital Markets Act het resultaat van een ambitieuze hervorming van het digitale domein met als resultaat een hoop nieuwe verplichtingen voor techbedrijven. Q1 2024 komt snel dichtbij. Voor zeer grote online platforms zullen de verplichtingen al eerder gelden. Het moment is daarom nu om na te gaan welke verplichtingen op jouw bedrijf van toepassing worden. Graag denken wij hierover met je mee.
Wilt u meer weten over bovenstaand onderwerp? Neem dan contact op met collega Janna Vermolen, consultant Regulatory & Public Affairs via vermolen@considerati.com of via +31622025161.