blog

De nieuwe editie van het Tijdschrift voor Internet is uit, met het artikel “Nederlandse cookiewetgeving: wat is de stand van zaken?” geschreven door Kim Crijns en Bart Schermer van Considerati.

In dit artikel wordt de nieuwe regeling over het uitlezen en plaatsen van gegevens op de randapparatuur van eindgebruikers (het voorgestelde artikel 11.7a Telecommunicatiewet) besproken. Deze ‘cookiebepaling’ heeft in Nederland veel stof doen opwaaien, omdat ze verder gaat dan Europese richtlijnen en mogelijk verstrekkende gevolgen heeft voor de internet- en advertentiebranche. Een kort overzicht van de totstandkoming van de wetgeving wordt besproken en de belangrijkste juridische vragen. Tot slot wordt in gegaan op de maatregelen die getroffen moeten worden door aanbieders van cookies. Het artikel is hier te lezen.

Het artikel is overigens geschreven toen de gewijzigde Telecommunicatiewet nog niet was aangenomen, maar ter behandeling bij de Eerste Kamer lag. Inmiddels is de gewijzigde Telecommunicatiewet 8 mei zo goed als aangenomen, waarbij de belangrijkste wijziging is dat cookies die gebruikt worden om internetgebruikers te ‘volgen’ vermoed worden persoonsgegevens te zijn en er strengere regels gelden voor het gebruik van deze ‘tracking cookies’. In de meeste gevallen zal namelijk voorafgaand aan het plaatsen van de cookie ondubbelzinnige toestemming moeten worden verkregen van de gebruiker. Verder is ook het begrip ‘netneutralitiet’ in de wet opgenomen, wat inhoudt dat telecombedrijven en internet service providers voortaan niet meer diensten en/of internet- en telecomverkeer mogen blokkeren, vertragen of hinderen, tenzij dit noodzakelijk is om redenen van congestie-management, veiligheid, continuïteit van het netwerk, en dergelijke. Op 15 mei werd in de Eerste Kamer nog over de laatste onderdelen van de Telecommunicatiewet gestemd. Lees daarover hier meer.

Op dit moment hebben Nederlandse autoriteiten als de politie, gemeenten, opsporingsdiensten en toezichthoudende instanties te maken met het feit dat hun werkveld zich verplaatst naar de digitale wereld. Zaken als fraude, oneerlijke handelspraktijken en zware criminaliteit hebben steeds vaker een digitale component of spelen zich soms zelfs volledig af via het internet.

Het huidige kader van wet- en regelgeving, beleid en jurisprudentie biedt in veel van deze gevallen niet direct een eenduidig antwoord op de vraag hoe taken en verantwoordelijkheden liggen in de digitale wereld. Considerati adviseert regelmatig bedrijven, non-profit organisaties en de media over recht en beleid in de digitale omgeving.

Recentelijk organiseerde de Gemeente Amsterdam en de lokale politie bijvoorbeeld een actie waarin zij brieven sturen naar vermeende pedoseksuelen die niet zijn betrapt op het plegen van een strafbaar feit. Hun gegevens zijn achterhaald na onderzoek in een pedo-chatbox. Inmiddels hebben 23 van hen een brief ontvangen. 'De boodschap is: we hebben je op de korrel, maar weet dat er hulp mogelijk is,' stelt de gemeente. Dit optreden van de overheid doet veel stof opwaaien, aangezien de ontvangers van de brieven niet betrokken zijn bij strafbare feiten en er ook internationaal veel discussie is over de vraag in hoeverre IP-adressen kunnen leiden tot een juiste identificatie van een persoon.

Naar aanleiding van dit nieuws was Bart Schermer op 14 mei jl. te gast bij BNR in het programma van Petra Grijzen, waar hij uitleg gaf over de opsporingsbevoegdheden van de overheid en het toepassen van strafrecht in de digitale wereld. Luister hier het fragment

Er gaat bijna geen dag voorbij zonder nieuw privacyschandaal of een roep om aanpassing van regels en handhaving. Brussel en Den Haag zijn druk bezig en de markt staat ook bepaald niet stil, maar waar staan we nu? Hieronder een toelichting op de belangrijkste juridische ontwikkelingen: de behandeling van de cookiewet in de Eerste Kamer, de Meldplicht datalekken in de Tweede Kamer en het voorstel voor de Europese dataprotectie verordening.

Behandeling cookiewet in de Eerste Kamer
De gewijzigde Telecommunicatiewet, met daarin bepalingen over het gebruik van cookies, is naar de Eerste Kamer gezonden en het plenaire debat in de Senaat over dit wetsvoorstel stond gepland op 8 mei a.s. Naar aanleiding van de val van het Kabinet Rutte op 23 april jl. is deze planning echter op losse schroeven komen te staan. Naar verwachting zal de wet worden aangenomen door de Senaat in haar huidige samenstelling zodra het tot een stemming komt, echter het is goed mogelijk dat het demissionaire Kabinet dit onderwerp controversieel zal verklaren. Indien dat gebeurt zal het wetgevingsproces worden bevroren tot na de Tweede Kamerverkiezingen en het aantreden van de nieuwe Minister van Economische Zaken. Het wetsvoorstel zou in haar huidige vorm veel veranderen teweeg brengen voor website eigenaren en aanbieders van internetdiensten. Belangrijkste wijziging is dat cookies die gebruikt worden om internetgebruikers te ‘volgen’ vermoed worden persoonsgegevens te zijn. Voor het gebruik van deze zogenaamde ‘tracking cookies’ gaan dus de strenge eisen van de Wbp gelden en zal in de meeste gevallen voorafgaand aan het plaatsen van de cookie ondubbelzinnige toestemming moeten worden verkregen van de gebruiker.

UPDATE: De Eerste Kamer stemt 15 mei nog over de laatste onderdelen van de gewijzigde Telecommunicatiewet. De wet is op 8 mei in de Senaat aangenomen, maar het eindoordeel over netneutraliteit uitgesteld. De ChristenUnie wenst een uitzondering op de netneutraliteit om filtering op ideologische gronden mogelijk te maken. De ChristenUnie wordt gesteund door VVD, CDA, SGP en SP. Ook hebben CDA en VVD twee moties ingediend. Het CDA dringt aan op uitstel van de cookiebepalingen, totdat de Europese Commissie en de internetindustrie een ‘Do not Track’-beleid hebben ontwikkeld voor browsers. VVD verzoekt de regering om in de toekomst niet te anticiperen op Europese regelgeving, wanneer er Europese voorstellen zijn die hetzelfde onderwerp en doel hebben en waarover de besluitvorming nog niet is afgerond, tenzij daarvoor een acute noodzaak is.

UPDATE 2: Inmiddels is tegen de bovengenoemde motie van de ChristenUnie gestemd.

Meldplicht datalekken voor zomer naar de Tweede Kamer
Tijdens het Algemeen Overleg Cybersecurity op dinsdag 12 april heeft Staatsecretaris Teeven van Veiligheid & Justitie aangegeven dat het wetsvoorstel voor de meldplicht datalekken na het zomerreces bij de Tweede Kamer ligt. De Meldplicht datalekken zal bedrijven die persoonsgegevens verwerken verplichten een beveiligingslek waarbij persoonsgegevens gelekt zijn te melden bij het College bescherming persoonsgegevens. Het niet naleven van de meldplicht zal waarschijnlijk bestraft kunnen worden met een boete van maximaal tweehonderdduizend euro.

Reding licht voorstel Europese dataprotectie verordening toe
Eurocommissaris Reding van Justitie heeft tijdens het Privacy Platform op 16 maart haar voorstel voor een Europese data protectie verordening nader toegelicht. Het voorstel voor een verordening die de huidige privacyrichtlijn moet vervangen werd op 25 januari gepresenteerd. Het voorstel is gebouwd op vier pilaren: 1) het recht om vergeten te worden, 2) transparantie, 3) ‘privacy by default’ en 4) bescherming ongeacht de locatie van de gegevens. Reding benaderde verder het belang van handhaving: naast het versterken van de slagkracht en onafhankelijkheid van de toezichthouders moeten ook de sancties strenger worden. De strengere sancties omvatten onder andere administratieve boetes die kunnen oplopen tot 2% van de jaaromzet.

Zorg dat privacy geen probleem wordt voor uw eigen organisatie
Niet zorgvuldig omgaan met data en privacy kan leiden tot enorme reputatieschade, maar in de praktijk blijkt het vaak nog behoorlijk ingewikkeld om het goed te doen. Hiervoor is een combinatie van juridische en technische kennis nodig, gecombineerd met een goed begrip van wat het publiek, de politiek en toezichthouders willen. Precies dit levert Considerati in de vorm van praktische adviezen. Wilt u meer weten over de gevolgen van de cookiewetgeving, de meldplicht datalekken en de privacy verordening voor uw organisatie en praktische adviezen om uw organisatie privacy proof te maken? Neem dan vrijblijvend contact op met Bart Schermer schermer@considerati.com of lees verder op onze website.

Door het globale karakter en de organische groei kent het internet momenteel geen formeel governance model. Het globale internet wordt beheerd in een ‘multi-stakeholder’ model door een mix van publieke en private (non-)profit organisaties. Hoewel dit model heeft geleid tot de openheid en het succes van het huidige internet, staat het steeds meer onder druk. Met name nationale overheden mengen zich nadrukkelijker in de discussie en willen meer controle uitoefenen op de regulering van het internet. De verwachting is dat deze strijd een nieuw hoogtepunt zal bereiken tijdens de WCIT 2012.

De WCIT, die in december in Dubai wordt gehouden, is een internationale conferentie waar de deelnemers aan de International Telecommunication Union (ITU) over de herziening van de International Telecommunications Regulations zullen spreken. De besluiten die genomen worden tijdens deze bijeenkomst hebben directe weerslag hebben op de regulering van de telecommunicatie- en internetsector maar ook op burgers.

Vanuit landen zoals China, Rusland en Iran wordt al jaren aangedrongen op een sterke invloed van staten op het Internet. Maar ook bij de diverse opkomende economieën bestaat de wens om meer invloed uit te oefenen op het multi-stakeholder model, omdat dit in hun ogen teveel gedomineerd wordt door de Verenigde Staten. Nederland is een voorstander van het multi-stakeholder model en een actieve participant in het United Nations Internet Governance Forum (IGF) dat gekenmerkt wordt door de multi-stakeholder aanpak.

Considerati is betrokken bij de verschillende Internet governance gremia. Zo is Considerati onder andere actief binnen het Internet Governance Forum. Daarnaast heeft Considerati het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken geholpen bij de inhoudelijke voorbereiding van de iFreedom Conference in december 2012 waar onder andere Hillary Clinton (Secretary of State van de VS), Eric Schmidt (Google) en Neelie Kroes (Eurocommissaris DG Information Society) discussieerden over vrijheid op Internet. Considerati schreef voor deze conferentie de achtergronddocumenten. Vorig jaar publiceerde Considerati voor het Europees Parlement (EPP fractie) het rapport ‘Freedom in the days of the Internet’.

In de komende maanden zal de politiek moeten bepalen hoe de toekomst van het auteursrecht in Nederland eruit gaat zien. Staatssecretaris Teeven en de vertegenwoordigers van de muziek-, film-, en games industrie willen de huidige thuiskopie exceptie beperken en niet langer het downloaden van auteursrechtelijk beschermde werken uit illegale bron toestaan. Tegenstanders, waaronder digitale burgerrechtenorganisaties en de Consumentenbond vrezen echter voor de privacy en vrijheid van meningsuiting wanneer een downloadverbod wordt geïntroduceerd. Zij kunnen waarschijnlijk op een meerderheid in de Tweede Kamer rekenen.

Voor wat betreft de handhaving van het auteursrecht is momenteel de zaak van BREIN tegen Ziggo en XS4ALL relevant. Beide access providers moeten hun voor hun abonnees de toegang tot de Pirate Bay website blokkeren. Naast een blokkade van de Pirate Bay zelf probeert BREIN via ex-parte procedures ook Pirate Bay proxies offline te dwingen.

Tegenstanders van een ‘downloadverbod’ opperen een uitbreiding van de thuiskopieheffing naar internetverbindingen, iPads, iPhones en harde schijven als alternatief. Eerder deze maand bepaalde de rechter dat de bevriezing van het thuiskopiestelsel in 2007 onrechtmatig was jegens de rechthebbenden. De verwachting is dat de staat nu mogelijk miljoenen aan thuiskopievergoedingen moet betalen aan de rechthebbenden.

Considerati onderzocht in 2011 de invloed van het illegale aanbod van auteursrechtelijk beschermde werken op de legale markt in de studie ‘Feiten om te delen’. U kunt de laatste ontwikkelingen op het gebied van het auteursrecht volgen op ons blog Future of Copyright

Considerati is een onderzoeks- en adviesbureau dat opereert op het snijvlak van technologie en maatschappij. Het is gespecialiseerd in onderzoek en strategisch, regulerings- en beleidsadvies voor organisaties in de informatiesamenleving. De informatiesamenleving kenmerkt zich door snelle technologische, culturele en politieke veranderingen. Meer dan ooit zijn vertrouwen, reputatie en kennis cruciaal voor succes. Considerati is als geen ander thuis in de informatiesamenleving en helpt u met het positioneren van uw organisatie en het adresseren van vraagstukken rondom bijvoorbeeld privacy, auteursrecht en cybercrime. De combinatie van een multidisciplinaire aanpak, diepgaande kennis en een uitgebreid netwerk resulteert in werkbare oplossingen en een optimaal resultaat.

Nouchka Fontijn is 24 jaar en heeft na het behalen van haar Atheneum-diploma, na wat zoeken naar een studie die goed bij haar past, gekozen voor een opleiding tot fysiotherapeut. Drie van de vier studiejaren zijn met succes afgerond, maar dit jaar stond de studie even stil. Nouchka’s grote ambitie is een topprestatie neer te zetten bij het damesboksen op de Olympische Spelen en daarvoor moet keihard getrained worden en is er geen tijd over voor studie.  Na veel zilveren medailles in 2011 heeft 2012 tot nog toe alleen goud opgeleverd bij twee internationale toernooien. Via een hoge klassering op het Wereldkampioenschap Damesboksen in mei wil Nouchka toegang krijgen tot de Olympische Spelen.  Haar doel is daar niet alleen deel te nemen, maar ook met een medaille thuis te komen!